دگمهء جنين ، قشر محكمى ظاهر مىشود ، لبههاى آن قشر ، دندانه وار نمو كرده به هم مىپيوندد و در پشت دگمه يا مهرهء جنين لولهاى درست مىشود كه بعداً در يك سمت آن لوله ، مغز سر و در انتهاى آن ، مغز حرام تشكيل خواهد شد .
در چهارمين هفتهء حاملگى ، اين لوله به ساختن سلسله اعصاب و طرح ابتدايى مغز يا مخ كه از مهمترين و ارزشمندترين اعضاى رئيسهء بدن است مىپردازد .
فعّاليت خلّاقهء جنين از اين پس متوجّه ساختمان لوله هاضمه مىگردد ، وسط مهرهء جنين ، آماس مىنمايد و غلافى كه دو سمت آن بسته است تشكيل مىگردد و به زودى انتهاى قدامى غلاف باز مىشود كه سرِ بچه و طرح دهان در آن محل ظاهر گشته و طرف ديگر غلاف تا مدتى بسته خواهد بود .
پس از گذشت بيست و پنج روز از تاريخ حاملگى ، موجود كوچكى كه تمام قد آن از نيم سانتىمتر كمتر است بهوجود مىآيد كه صاحب يك سر ، يك دم ، يك پشت و يك شكم است ؛ ولى دست و پا و گردن ندارد و قلب و مغزش به هم پيوسته و با اين وضع البته شباهت درستى به انسان ندارد .
سپس دستگاه ماشين داخلى شروع به نمو مىنمايد . در قسمت مقدّم لولههاى هاضمه ، فرورفتگى مختصرى پيدا مىشود و ريهها نمو مىكنند ، بعد نوبت پيدايش كبد مىشود كه از تورّم و برآمدگى جدار همين لوله در پشت قلب بهوجود مىآيد ، از آن به بعد نطفهء جنين وارد عمليات پيچيده و درهمى مىشود و سرانجام پس از يك سلسله تحوّلات ، كليهها ساخته و پرداخته مىگردد .
تشكيل و ساخت كليهها از جمله مسائل شگفتانگيز و حيرتبخش آفرينش است . نطفهء جنين ، عوض آنكه اين عضو را يكباره بسازد ، نخست كليهء سادهاى شبيه به كليهء يكى از مخلوقات پستتر مانند ماهى ساخته و بعد آن را خراب مىكند ، كليهء ديگرى مانند كليهء وزغ كه تكامل آن زيادتر از كليه ماهى است مىسازد
عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى) — صفحة 339
مساهمون: شيخ حسين انصاريان
ص٣٣٩