و ترتيب در آسمان و زمين ، با اين همه موجودات گوناگون و خواص مختلف كار طبيعت ، متّكى بر تصادف نيست ، بلكه به امر خدايى توانا و خالقى حكيم و پروردگارى دانا و آفرينندهاى مهربان و صانعى لطيف و صورتگرى بينا و مالكى عادل و به وجود آورندهاى رحيم و مولايى كريم است .
وحدانيّت خدا
نظام با عظمت آفرينش و دستگاه محيّرالعقول خلقت كه از كوچكترين جزء تا بزرگترين عنصرش داراى هماهنگى است و عرفا وعقلا از مجموعهء عالم تعبير به نظام احسن مىكنند ، گوياى اين واقعيّت است كه يك خالق و كارگردان بيشتر ندارد و مدبّر و صاحب و مالك و پرورشدهندهاش يكى است و اگر جز اين بود ، در تمام زواياى خلقت جز فساد و تباهى و ناهماهنگى چيزى ديده نمىشد ، در اين زمينه چه نيكوست كه به آيات مستدل و متين قرآن مجيد توجّه كنيد .
[
لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتا فَسُبْحانَ اللَّهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُونَ ]
« 1 »
.
اگر در آسمان و زمين معبودانى جز خدا بود بىترديد آن دو تباه مىشد ؛ پس منزّه است خداى صاحب عرش از آنچه [ او را به ناحق به آن ] وصف مىكنند .
[
وَ إِلهُكُمْ إِلهٌ واحِدٌ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الرَّحْمنُ الرَّحِيمُ ]
« 2 »
.
و خداى شما خداى يگانه است ، جز او خدايى نيست ، رحمتش بىاندازه و مهربانىاش هميشگى است .
هامش
( 1 ) - انبياء ( 21 ) : 22 .
( 2 ) - بقره ( 2 ) : 163 .