[
كَذلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ ]
« 1 »
.
اين گونه خدا بر دل هر گردنكش زورگويى ، مُهر [ تيرهبختى ] مىنهد .
دوّم : مقت و بغض از حق تعالى نسبت به عبد ، چنان كه فرمود :
[
إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِينَ ]
« 2 »
.
قطعاً او مستكبران را دوست ندارد .
و روايت است كه موسى گفت : بار خدايا ! دشمنترين خلق تو كيستند ؟ فرمود :
آن كه دل او متكبّر باشد و زبان او غليظ و دست او بخيل و خوى او بد .
سوّم : خزى و نكال در آخرت و دنيا ، حاتم اصم رحمة اللّه عليه گفت : از مرگ بپرهيز در سه چيز : بر كبر و حرص و خيلاء كه متكبّر را خداى تعالى از دنيا نبرد تا فروترين مردم او را خوار نكند و حريص را از دنيا نبرد تا به نان پاره يا به شيرينى محتاج بگرداند و نيابد و مختال را از دنيا نبرد تا در قذر و بول مراغه نزند و گفتهاند :
من أخذ عزا به غير حق أورثه الله ذلا به حق « 3 » ،
هركس به ناحق عزتى براى خود برگزيند [ و ] تكبّر ورزد خداوند او را به حق ذليل كند .
چهارم : عذاب آتش در عقبا .
قال اللّه تعالى :
الكِبْرياءُ رِدائى ، وَالْعَظَمَةُ إِزارى ، فَمَنْ نازَعَنى بِواحِدٍ مِنْهُما أدْخَلْتُهُ نارَ
هامش
( 1 ) - غافر ( 40 ) : 35 .
( 2 ) - نحل ( 16 ) : 23 .
( 3 ) - الدر المنثور : 1 / 353 .