[ فَدَليلُ الْخَوفِ الهَرَبُ ]
دليل خوف
امام عليه السلام به نتيجه عملى هريك از خوف ، اميد و عشق اشاره مىكنند و ابتدا نتيجه و ثمرهء خوف را بيان مىدارند و مىفرمايند :
دليل اين كه خوف در دل عارف پديد مىآيد « گريز » است در اينجا بايد ديد منظور حضرت از گريز چيست ؟
انسان بايد بداند كه در زندگى با دو واقعيّت روبه روست :
1 - مجموعهء مسائل و برنامههايى كه به نفع اوست ، گرچه داراى نفع ظاهرى نباشند .
2 - مجموعهء برنامههايى كه به زيان اوست گرچه در ظاهر سود و منفعت باشد .
بىترديد هيچ خردمندى خواهان زيان نيست و اهل خرد از هر زيانى سخت گريزانند و اين مسئله ثابت شده است كه جز خدا و آنچه مربوط به اوست نه اين كه هيچ چيز ديگر براى انسان نفعى ندارد ، بلكه زيانبار است ، به همين خاطر عارفان براساس معيارهاى قرآنى زندگى مىكنند و دربازار دنيا جز با خداى بزرگ با كسى معامله ندارند ؛ زيرا مىدانند خداوند مهربان تنها خريدار انسان است و از آدمى فقط ايمان و عمل صالح مىخرد و در برابر آن مزد بىنهايت كرامت مىكند و غير خدا تمام هستى انسان را در راه شكم و شهوت خود مىبرد و در برابر اين معامله