است و از اوصاف پاك باختگان شناخته شده است ، در پايان نامهاى كه به « عثمان بن حُنَيف » نوشته است چنين مىگويد :
فى مَعْشَرٍ أَسْهَرَ عُيُونَهُمْ خَوْفُ مَعادِهِم « 1 » .
بايد در گروهى قرار گرفت كه ترس از معاد چشمهايشان را بيدار نگاه داشته است .
و نيز در وصف عاشقان مىگويد :
وَأَراقَ دُمُوعُهُمْ خَوْفَ الْمَحْشَرِ « 2 » .
از ترس اوضاع قيامت اشكشان جارى است .
در عهدنامهاى به « محمّد بن ابى بكر » مردم را نصيحت مىكند و در ضمن گفتار با ارزش خود مىفرمايد :
وَإِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ يَشْتَدَّ خَوْفَكُمْ مِنَ اللّهِ « 3 » .
همواره در كوشش باشيد كه ترس شما از خدا شديد شود .
و در قسمت ديگرى از آن نامه مىفرمايد :
وَإِنَّ أَحْسَنَ النّاسِ ظَنّاً بِاللّهِ أَشَدُّهُمْ خَوْفاً لِلّهِ « 4 » .
بهترين مردم از نظر گمان به عنايت خدا خوفناكترين آنها از اوست .
هامش
( 1 ) - نهج البلاغة : نامهء 45 .
( 2 ) - نهج البلاغة : خطبهء 32 ، الراغبون فى اللّه .
( 3 ) - نهج البلاغة : نامهء 27 .
( 4 ) - نهج البلاغة : نامهء 27 .