إِذَا هَلَكَ قُلْتُمْ لَن يَبْعَثَ اللَّهُ مِن بَعْدِهِ رَسُولًا كَذَ لِكَ يُضِلُّ اللَّهُ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ مُّرْتَابٌ » « 1 »
بىترديد يوسف پيش از اين دلايل روشنى براى شما آورد ، ولى شما همواره نسبت به آنچه كه آورده بود در ترديد بوديد ، تا زمانى كه از دنيا رفت ، [ پس از مرگ او ] گفتيد : خدا هرگز بعد از او پيامبرى مبعوث نخواهد كرد ، اينگونه خدا هر اسرافكار ترديد كنندهاى را گمراه مىكند .
گاهى به معنى برترى جويى و استكبار و استثمار آمده :
مِن فِرْعَوْنَ إِنَّهُ كَانَ عَالِيًا مّنَ الْمُسْرِفِينَ » « 2 »
از فرعون كه متكبّرى سركش از زمرهء اسرافكاران بود .
و بالاخره گاهى به معنى هر گونه گناه مىآيد :
قُلْ يا عِبَادِىَ الَّذِينَ أَسْرَفُواْ عَلَى أَنفُسِهِمْ لَاتَقْنَطُواْ مِن رَّحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ » « 3 »
بگو : اى بندگان من كه [ با ارتكاب گناه ] بر خود زياده روى كرديد ! از رحمت خدا نوميد نشويد ، يقيناً خدا همهء گناهان را مىآمرزد ؛ زيرا او بسيار آمرزنده و مهربان است .
با توجّه به آيات فوق ، رابطه اسراف و فساد به خوبى آشكار مىشود . » « 4 »
هامش
( 1 ) - غافر ( 40 ) : 34 .
( 2 ) - دخان ( 44 ) : 31 .
( 3 ) - زمر ( 39 ) : 53 .
( 4 ) - تفسير نمونه : 15 / 307 - 308 ، ذيل آيهء 151 و 152 سورهء شعراء .