امير المؤمنين عليه السلام از جنگ صفين برمىگشت ، به قبرستانى پشت شهر كوفه رسيد ، فرياد زد :
اى اهل ديار ترس آور ، و قرار گرفتههاى در خاك و قبرهاى تاريك ، اى اهل خاك ، اى اهل غربت ، اى اهل تنهايى ، اى اهل وحشت ، شما بر ما در مرگ پيشى گرفتيد و ما به شما ملحق مىشويم ، اما خانههاى شما را ديگران ساكن شدند ، و با زنان شما ديگران ازدواج كردند ، و ثروت شما تقسيم شد ، اين خبرى بود كه ما داشتيم ، چه خبرى پيش شماست ؟
سپس رو به ياران كرد و فرمود : اگر اجازهء سخن داشتند به شما خبر مىدادند كه بهترين توشه براى قيامت و سفر آخرت تقواست . « 1 » به امير المؤمنين عليه السلام گفته شد : آمادگى براى مرگ چگونه است ؟ فرمود :
اداى واجبات ، دورى از محرّمات و گناهان ، داشتن مكارم اخلاقى ، در اين صورت باكى نيست كه بر مرگ بيفتيد يا مرگ به شما هجوم كند ، واللَّه پسر ابى طالب دو حالت مرگ برايش مساوى است . « 2 » امام صادق عليه السلام مىفرمايد :
هر كه مشتاق است خداوند سكرات مرگ را بر او آسان كند به صلهء رحم و نيكى به پدر و مادر برخيزد ، چون اين دو كار را انجام دهد سكرات بر او آسان شود و در دنيا روى فقر را نبيند .
سدير صيرفى مىگويد : به حضرت صادق عليه السلام عرضه داشتم : فدايت شوم ، مؤمن از قبض روحش ناراحت است ؟ فرمود :
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه : حكمت 130 ؛ مستدرك الوسائل : 2 / 369 ، باب 47 ، حديث 2212 .
( 2 ) - بحار الأنوار : 6 / 137 ، باب 4 ، حديث 43 ؛ مجموعة ورّام : 2 / 158 .