ترسناكترين برنامهء مردم در سه موقعيت است : روز خروج از شكم مادر كه دنيا را مشاهده مىكند ، روز مرگ كه آخرت و اهلش را روبهروى خود مىبيند ، و روز محشر كه احكامى را ملاحظه مىنمايد كه در دنيا نديده بود ! « 1 » حضرت سجّاد عليه السلام فرمود :
شديدترين ساعات فرزند آدم سه ساعت است : ساعتى كه ملك الموت را مىبيند ، ساعتى كه از قبرش بر مىخيزد ، و ساعتى كه در برابر حق است كه خط سيرش به سوى بهشت يا جهنّم است . « 2 » امير المؤمنين عليه السلام مىفرمايد :
اگر كسى براى ابدى شدن در دنيا نردبانى مىيافت ، يا براى دفع مرگ راهى پيدا مىكرد ، هر آينه سليمانبن داود عليه السلام بود ، جنّ و انس و مقام نبوّت و منزلت عظيم مسخّر او بود ، ولى زمانى كه غذايش را خورد ، و مدتش را تكميل نمود ، مرگ گريبانش را گرفت ، شهر بدون او صبح كرد ، خانهها از رفت و آمد او تعطيل شد ، و ديگران وارث او شدند . « 3 » و نيز آن حضرت فرمود :
اوْقاتُ الدُّنْيا وَ انْ طالَتْ قَصيرَةٌ ، وَ الْمُتْعَةُ بِها وَ انْ كَثُرَتْ يَسيرَةٌ . « 4 »
زمانهاى دنيا گرچه طولانى باشد كوتاه ، و بهرهء از آن گرچه زياد باشد كم است .
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار : 57 / 335 ، باب 41 ، حديث 7 ؛ الخصال : 1 / 107 ، حديث 71 .
( 2 ) - بحار الأنوار : 6 / 159 ، باب 6 ، حديث 19 ؛ الخصال : 1 / 119 ، حديث 108 .
( 3 ) - نهج البلاغه : خطبهء 181 .
( 4 ) - غرر الحكم : 133 ، حديث 2288 .