وَ السبِقُونَ السبِقُونَ * أُوْلئِكَ الْمُقَرَّبُونَ * فِى جَنتِ النَّعِيمِ » « 1 »
و پيشى گيرندگان [ به اعمال نيك ] كه پيشى گيرندگان [ به رحمت و آمرزش ] اند ، * اينان مقرباناند ، * در بهشتهاى پر نعمتاند .
منظور از قرب در آيه ، قرب منزلتى است نه مكانى ؛ و تقرّب به خداوند با ادّعا حاصل نمىشود ؛ روش و دليل دارد .
يهوديان مىگفتند : ما مقربان درگاه خدا هستيم ولى خداوند در پاسخ آنان مقرّبان را كسانى مىداند كه در كمالات و ارزشهاى دينى پيش قدم باشند . آنانى كه در شرايط سخت و گرفتارى براى تعالى اسلام ايستادگى مىنمودند و همهء تلخىها را به جان مىخريدند تا نور حق بر دلهاى مردم تابيده شود .
و خداوند هم در برابر حقشناسى و قدردانى از آنان ، بالاتر از غفران و بهشت ؛ درجه و مدال افتخار مقرّبان و رضايت خويش را به آنان عطا فرموده است :
وَ السبِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهجِرِينَ وَالْأَنصَارِ وَ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُم بِإِحْسنٍ رَّضِىَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُواْ عَنْهُ وَ أَعَدَّ لَهُمْ جَنتٍ تَجْرِى تَحْتَهَا الْأَنْهرُ خلِدِينَ فِيهَآ أَبَدًا ذَ لِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ » « 2 »
پيشگامان نخستين از مهاجران و انصار و كسانى كه به نيكى و درستى از آنان پيروى كردند ، خدا از ايشان خشنود است و آنان هم از خدا راضى هستند ؛ براى ايشان بهشتهايى آماده كرده كه از زيرِ [ درختانِ ] آن نهرها جارى است ، در آنجا براى ابد جاودانهاند ؛ اين است كاميابى بزرگ .
از مصاديق بارز
« سابقون »
مىتوان به موارد ذيل اشاره كرد :
انبيا و اولياى الهى به ويژه رسول اللّه صلى الله عليه و آله و امير المؤمنين عليه السلام و فاطمه زهرا عليها السلام و
هامش
( 1 ) - واقعه ( 56 ) : 10 - 12 .
( 2 ) - توبه ( 9 ) : 100 .