يعنى صفت تكبّر ويژهء من است و جز من لايق هيچ كس نيست ، پس هر كه بر بندگان خدا تكبّر ورزد نسبت به من جنايت كرده است .
ب - صفت رذيله تكبّر در هر كسى قوى شود او را به مخالفت با امر خدا فرامىخواند ؛ زيرا متكبّر هر گاه حق را از بندهاى از بندگان خدا بشنود از قبول آن سرپيچى كرده و براى انكار آن مهيّا مىشود .
آرى ، هر كس به منظور غلبه و مجاب كردن طرف ، كه به قصد دستيابى به حق بحث كند ، با كافران و منافقان در اين اخلاق شريك شده است . همچنين اين اخلاق او را به ننگ داشتن از قبول موعظه وادار مىكند چنان كه خداوند مىفرمايد :
وَإِذَا قِيلَ لَهُ اتَّقِ اللَّهَ أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْإِثْمِ فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ » « 1 »
و چون به او گويند : از خدا پروا كن ، غرور و سرسختى و تعصّب و لجاجت ، او را به گناه وا مىدارد ؛ پس دوزخ او را بس است ، و يقيناً بد جايگاهى است .
پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله مىفرمايد :
بِئسَ الْعَبْدُ عَبْدٌ تَجَبَّرَ وَ اخْتالَ وَ نَسِىَ الْكَبيرَ الْمُتَعالَ بِئْسَ الْعَبْدُ عَبدٌ عَتا وَ بَغَىَ وَ نَسِىَ الجَبَّارَ الْاعْلى . « 2 »
بد بندهاى است بندهاى كه تكبّر ورزد و خداى بزرگ و بلند مرتبه را فراموش كند ، بد بندهاى است كه سركشى و نافرمانى كند و خداى جبار بلند پايه را فراموش كند .
انسان زمانى كه دچار كبر و غرور شود و خود را برتر و بزرگتر ببيند با اين صفت زشت بر هدايت خود پشت پا زده و هر لحظه از خدا دور و دور تر مىشود و اين غفلت و فراموشى خداوند تا آنجا ادامه مىيابد كه ديگر اثرى از ايمان در وجود او باقى نمىماند و چون اين گونه شد ، با دست خود آتش جهنّم را براى خود مهيّا
هامش
( 1 ) - بقره ( 2 ) : 206 .
( 2 ) - بحار الأنوار : 69 / 201 ، باب 105 ، حديث 31 ؛ مجموعة ورّام : 1 / 198 .