وَ أَشْفَقْنَ مِنْهَا وَ حَمَلَهَا الْإِنسنُ إِنَّهُ كَانَ ظَلُومًا جَهُولًا » « 1 »
يقيناً ما امانت را [ كه تكاليف شرعيهء سعادت بخش است ] بر آسمانها و زمين و كوهها عرضه كرديم و آنها از به عهده گرفتنش [ به سبب اينكه استعدادش را نداشتند ] امتناع ورزيدند و از آن ترسيدند ، و انسان آن را پذيرفت بىترديد او [ به علت ادا نكردن امانت ] بسيار ستمكار ، و [ نسبت به فرجام خيانت در امانت ] بسيار نادان است .
در زيارت جامعه كبيره خطاب به اهل بيت عليهم السلام چنين مىخوانيم :
أَنْتُمْ السَّبِيلُ الْأَعْظَمُ وَ الصِّراطُ الْأَقْوَمُ وَ شُهَداءُ دارِ الْفَناءِ وَ شُفَعاءُ دارِ الْبَقاءِ وَ الرَّحْمَةُ الْمَوْصُولَةُ وَ الْآيَةُ الْمَخْزُونَةُ وَ الْأَمانَةُ الْمَحْفُوظَةُ . « 2 »
شماييد راه راستتر و گواهان خانهء فنا و شفيعان خانهء بقا ، و رحمت پيوسته و نشانهء انباشته و امانت نگاه داشته .
در اينجا بين حمل و تحميل فرق اساسى است و انسان امانت الهى را با اختيار پذيرفت و آن را برداشت هر چند او در امانتدارى بس ستمگر و نابخردانه رفتار مىكند . آيهء فوق واقعيتهايى را در مورد انسان بيان مىكند كه هنوز عقل بشر به آن نرسيده است .
امّا آنچه از ظاهر آيه فهميده مىشود اين است كه : خداوند ويژگىهاى بسيارى به بشر داده كه هيچ يك از موجودات در آسمان و زمين آن را ندارند و اين امتيازات امانت الهى است و براى انسان مسئوليتآور است . امّا بسيارى از انسانها در اين
هامش
( 1 ) - أحزاب ( 33 ) : 72 .
( 2 ) - بحار الأنوار : 99 / 129 ، باب 8 ، حديث 4 ؛ عيون أخبار الرضا عليه السلام : 2 / 274 ، حديث 1 .