تمام جنبههاى مثبت است .
و منظور از رحمت همان نعمتهاى مادى و معنوى الهى است كه شامل حال انسانهاى شايسته مىشود ، همان گونه كه در كتاب « المفردات » مىخوانيم : رحمت هرگاه به خدا نسبت داده شود به معنى نعمت بخشيدن اوست ، و هنگامى كه به انسانها نسبت داده شود به معنى رقّت قلب و عطوفت است .
در واقع آيهء شريفه ، چهار مرحله از مراحل تربيت و تكامل انسان را در سايهء قرآن شرح مىدهد :
مرحلهء اول : مرحلهء موعظه و اندرز است .
مرحلهء دوم : مرحلهء پاكسازى روح انسان از انواع رذايل اخلاقى است .
مرحلهء سوم : مرحلهء هدايت است كه پس از پاكسازى انجام مىگيرد .
مرحلهء چهارم : مرحلهاى است كه انسان لياقت آن را پيدا كرده است كه مشمول رحمت و نعمت پروردگار شود . و هر يك از اين مراحل به دنبال ديگرى قرار دارد ، و در پرتو قرآن انجام مىگيرد .
قرآن انسانها را اندرز مىدهد ، زنگار گناه و صفات زشت را از قلب مىشويد ، نور هدايت را به دلها مىتاباند ، نعمتهاى الهى را بر فرد و جامعه نازل مىگرداند .
امير المؤمنين عليه السلام در « نهج البلاغه » با رساترين تعبير ، اين حقيقت را توضيح داده است :
فَاسْتَشْفُوهُ مِنْ ادْوائِكُمْ ، وَاسْتَعينُوا بِهِ عَلى لأَوائِكُمْ ، فَانَّ فيهِ شِفاءً مِنْ اكْبَرِ الدّاءِ وَ هُوَ الْكُفْرُ وَ النِّفاقُ وَ الْغَىُّ وَ الضَّلالُ . « 1 »
از قرآن براى بيمارىهاى خود شفا جوييد و از آن براى پيروزى بر مشكلات يارى خواهيد ، كه شفاى از بزرگترين بيمارىها كه كفر و نفاق و تباهى و ضلالت مىباشد در قرآن است .
و اين خود مىرساند كه قرآن نسخهاى است براى بهبود فرد و جامعه از انواع
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه : خطبهء 175 .