گستردگى كرامت خدا
وَسِعَ رَبّى كُلَّ شَىْءٍ عِلْماً افَلا تَتَذَكَّرُونَ » « 1 »
دانش پروردگارم همه چيز را فراگرفته است ، آيا [ براى فهم توحيد ] متذكّر نمىشويد ؟
آرى ، بى جان و با جان جهان ، نمىتوانند منشأ سود و نفع و پيشگير از ضرر نسبت به انسان شوند ؛ زيرا علم و آگاهى به مصالح و مفاسد ندارد ، و اگر هم داراى دانش باشند ، دانش آنان دانش وسيع و احاطى نيست كه بتوانند تمام مصالح و مفاسد را درك كنند ، علاوه بر اين از رساندن مصالحى كه آگاهند و دفع مفاسدى كه به آن علم دارند ، عاجزند .
وجود مقدّس اوست كه علم و ديگر صفاتش علم و صفات وسيع است ، به اين معنى كه به ملك و ملكوت و تمام ظاهر و باطن هستى احاطه دارد .
مىداند پس به مقتضاى دانستنش نفعى كه به مصلحت موجودات است به آنان مىرساند ، و ضررى كه متوجه موجودات هستى است ، دفع مىكند .
وَ رَحْمَتى وَسِعَتْ كُلَّ شَىْءٍ » « 2 »
و رحمتم همه چيز را فرا گرفته است .
در ظاهر و باطن هستى ، در غيب و شهود ، در ملك و ملكوت در ميان هستهء اتم ، در سطح كهكشانها ، در عالم جامدات ، نباتات ، حيوانات ، انسانها ، خلاصه در كجاست كه از رحمت او اثر و نشانهاى نباشد .
هستى عين رحمت است ، شؤون هستى ، ملك وملكوت هستى ، اجزاى هستى محض رحمت و رحمت محض است . رحمت او همه چيز را در برگرفته ، اگر كسى
هامش
( 1 ) - انعام ( 6 ) : 80 .
( 2 ) - اعراف ( 7 ) : 156 .