اميرمؤمنان على عليه السلام در خطبه معروف « همّام » كه حالات اولياى خدا ، در آن به عالىترين وجه ترسيم شده ، مىفرمايد :
قُلُوبُهُمْ مَحْزُونَةٌ ، وَ شُرُورُهمْ مَأْمُونَةٌ . « 1 »
دلهايشان محزون ، همگان از آزارشان در امان .
و نيز مىفرمايد :
وَلَوْلَا الْاجَلُ الَّذى كَتَبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ لَمْ تَسْتَقِرَّ ارْواحُهُمْ فى اجْسادِهِمْ طَرْفَةَ عَيْنٍ شَوْقاً الَى الثَّوابِ وَ خَوْفاً مِنَ الْعِقابِ . « 2 »
و اگر خداوند براى اقامتشان در دنيا زمان معينى را مقرّر نكرده بود از شوق به ثواب و بيم از عذاب به اندازهء چشم بر هم زدنى روحشان در بدنشان قرار نمىگرفت .
قرآن مجيد نيز دربارهء مؤمنان مىفرمايد :
الَّذينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ وَ هُمْ مِنَ السّاعَةِ مُشْفِقُونَ » « 3 »
همانان كه در پنهانى از پروردگارشان مىترسند و از قيامت هم بيمناكند .
بنابراين اولياى الهى خوف و ترس ديگرى دارند ، ماوراى خوف و ترس كه مردم عادى با آن دست بگريبانند .
اولياى الهى كسانى هستند كه ايمان آوردهاند و به طور مداوم تقوا و پرهيزگارى را پيشهء خود ساختهاند .
ايمان را به صورت فعل ماضى آورده و تقوا را به صورت ماضى استمرارى ، اشاره به اين كه ايمان آنها به سرحد كمال رسيده ولى مسئلهء تقوا كه در عمل روزمره
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه : خطبهء 184 ، خطبهء همام .
( 2 ) - نهج البلاغه : خطبهء 184 ، خطبهء همام .
( 3 ) - انبياء ( 21 ) : 49 .