كَيْدِى مَتِينٌ » « 1 »
و كسانى كه آيات ما را تكذيب كردند ، به تدريج ازجايى كه نمىدانند [ به ورطهء سقوط و هلاكت مىكشانيم تا عاقبت به عذاب دنيا و آخرت دچار شوند . ] * و به آنان مهلت مىدهيم ؛ [ زيرا از سيطرهء قدرت ما بيرون رفتنى نيستند ] يقيناً تدبير ونقشهء من استوار است .
استدراج و مهلت دهى خداوند
امام حسين عليه السلام ، « استدراج » خداوند را چنين معنا مىفرمايد :
مهلت دهى از خداوند سبحان به بندهاش اين است كه به او نعمتهاى فراوان دهد و توفيق شكرگزارى را از وى بگيرد . « 2 » از امام صادق عليه السلام دربارهء مهلت دهى خداوند پرسيدند ، فرمود :
معنايش اين است كه بنده گناه مىكند و خداوند به او فرصت مىدهد و با وجود گناه باز به او نعمت دهد تا از اين نعمت او را از طلب آمرزش براى آن گناه باز دارد . چنين كسى بدون آن كه بفهمد به مرور به خشم و كيفر خداوند نزديك شده است . « 3 » در حقيقت غفلت از بخشندهء نعمت و كوتاهى در قدردانى از آن ؛ سبب غرور نفسانى و زياده خواهى مىگردد و سپس در اثر افزونطلبى دچار طغيان شده و بعد آمرزش خواهى را فراموش كند و به كيفر دردناك گرفتار مىشود .
به اين جهت پرهيز از اين روال خطرناك بايد مد نظر مؤمن خردمند باشد .
هامش
( 1 ) - أعراف ( 7 ) : 182 - 183 .
( 2 ) - بحار الأنوار : 75 / 117 ، باب 20 ، حديث 2 ؛ تحف العقول : 246 .
( 3 ) - بحار الأنوار : 5 / 218 ، باب 8 ، حديث 10 ؛ الكافى : 2 / 452 ، حديث 2 .