اخلاق او همان قرآن است . رسول خدا صلى الله عليه و آله شبها نماز مىخواند و مىخوابد و روزه مىگيرد و افطار مىكند و با خانوادهء خود مىآميزد . » « 1 » يكى از عواملى كه مىتواند روح سركش انسان و غرايز طوفانى و عصيانگر او را مهار كند و دانش و هنر و صنعت را آرامش عمومى و زندگى را ايدهآل كند ، اخلاق واقعى است كه از ايمان به خدا سرچشمه مىگيرد .
آموزههاى اخلاقى پيامبران بهترين وسيلهاى است كه مىتواند بشر را به زندگى مطلوب رساند . اخلاق براى تمام افراد بشر چه در زندگى فردى و چه در زندگى اجتماعى لازم است . امّا براى كسانى كه بار مسؤوليت رهبرى و هدايت جامعه را برعهده دارند ضرورىتر است ؛ زيرا كسى كه مربى اجتماع است بايد خود نمونهاى از صفات برجستهء انسانى باشد و انسان بدون داشتن اخلاق كامل نمىتواند مشكلات راه هدايت را تحمل كند .
بنابراين خداوند پيامبران خود را از ميان افرادى انتخاب كرد كه داراى روحى بلند ، بردبارى و گذشت بسيار و حوصلهء شنيدن سخن و درددل مردم را دارا هستند و در هر حالى همدل و همزبان و همدرد انسانها باشند . اخلاق عالى و دعوت عملى پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله امواج تحوّل مقدسى در دل مردم جاهلى پديد آورد كه نخست جامعهء عرب و سپس در همهء جهان انقلابى معنوى ايجاد كرد . انسانهايى چون سلمان ، ابوذر ، اويس قرنى و . . . تربيت شدند كه همگى تا ابد نمونههاى اخلاق به شمار مىآيند .
پروردگار عالم با فرستادن پى در پى پيامبران در هر عصرى حجت خود را بر مردم تمام نمود و كمال آن رسالت را در وجود شريف پيامبرگرامى صلى الله عليه و آله قرار داد .
اميرمؤمنان در خطبهء اشباح كه از خطبههاى بسيار با عظمت مولاى عاشقان است دربارهء اين حجت نهايى مىفرمايد :
وَ لَمْ يُخْلِهِمْ بَعْدَ انْ قَبَضَهُ مِمَّا يُؤَكِّدُ عَلَيْهِمْ حُجَّةَ رُبُوبِيَّتِهِ ، وَ يَصِلُ بَيْنَهُمْ وَ
هامش
( 1 ) - الطبقات الكبرى : 1 / 364 .