3 - شكر نعمت
شكر ، ياد نعمتها و اظهار آن است . يعنى سپاس گويى و نيكو گفتن از احسان كننده كه در حقيقت اعتراف به نعمت همراه با تعظيم و احترام است . تشكّر بنده بر نعمتهاى ظاهرى و باطنى كه خداوند در اختيار او نهاده و از واجبات حتميّه و اوليه است .
خداوند در قرآن مجيد بسيار بر شكرگزارى تأكيد نموده است كه بندگان همواره خود را ممنون او دانند و در نتيجه سر به طاعت او نهند و تسليم فرامينش باشند .
امام على عليه السلام اسوهء شاكران و مولاى ستايشگران ربوبى مىفرمايد :
أَوَّلُ ما يَجِبُ عَلَيْكُم لِلَّهِ سُبحانَهُ شُكْرُ أَيادِيِه وَ ابْتِغاءُ مَراضِيِه . « 1 »
نخستين چيزى كه بر شما در برابر خداى سبحان واجب است ، سپاسگزارى از نعمتهاى او و فراهم آوردن موجبات خشنودى اوست . .
خداوند دربارهء يكى از بندگان صالح خويش يعنى لقمان حكيم مىفرمايد :
وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا لُقْمنَ الْحِكْمَةَ أَنِ اشْكُرْ لِلَّهِ وَ مَن يَشْكُرْ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ وَ مَن كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِىٌّ حَمِيدٌ » « 2 »
و به راستى ما به لقمان حكمت عطا كرديم كه نسبت به خدا سپاسگزار و شاكر باش و هركه سپاس گزارد تنها به سود خود سپاس مىگزارد ، و هركه ناسپاسى كند [ به خدا زيان نمىزند ، زيرا ] خدا بىنياز و ستوده است .
« هر چند حكمت معانى گستردهاى دارد از جمله گفتهاند :
مجموعهاى از معرفت و علم و اخلاق پاك و تقوا و نور هدايت است . ولى اساس و هدف از اعطاى حكمت از سوى خداوند به لقمان حكيم ، شكرگزارى بوده
هامش
( 1 ) - غرر الحكم : 181 ، حديث 3389 .
( 2 ) - لقمان ( 31 : 12 .