كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ وَ نَبْلُوكُم بِالشَّرّ وَ الْخَيْرِ فِتْنَةً وَ إِلَيْنَا تُرْجَعُونَ » « 1 »
هر كسى چشندهء مرگ است و ما شما را [ چنان كه سزاوار است ] به نوعى خير و شر [ كه تهيدستى ، ثروت ، سلامت ، بيمارى ، امنيت و بلاست ] آزمايش مىكنيم ، و به سوى ما بازگردانده مىشويد .
امّا مردم از اين آزمايشها خبر ندارند كه تا سختى مىبينند از جادهء حقيقت بيرون مىروند و خويشتن را گم مىكنند . خداوند در اين زمينه مىفرمايد :
فَإِذَا مَسَّ الْإِنسنَ ضُرٌّ دَعَانَا ثُمَّ إِذَا خَوَّلْنهُ نِعْمَةً مّنَّا قَالَ إِنَّمَآ أُوتِيتُهُ عَلَى عِلْمٍ بَلْ هِىَ فِتْنَةٌ وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَايَعْلَمُونَ » « 2 »
پس چون انسان را آسيبى رسد ، ما را [ براى بر طرف كردنش ] بخواند ، سپس هنگامى كه [ براى بر طرف شدن آسيب ] از سوى خود نعمتى به او مىدهيم ، مىگويد : فقط آن را بر پايهء دانش و كاردانى خود يافتهام ! [ چنين نيست كه مىپندارد ] بلكه آن نعمت آزمايشى است [ كه آيا به خاطر آن سپاس گزارى مىكند يا به طغيان برمىخيزد ؟ ] ولى بيشتر آنان [ به اين واقعيت ] معرفت و آگاهى ندارند .
ويژگى امتحان الهى
دو نكته اساسى در امتحانهاى الهى است :
1 - امتحان خداوند براى آزمايش قوى از ضعيف است و همچنين پرورش برترىهاى عملى و فكرى انسانهاست تا پاداش و كيفر عمل نيك و بد مشخص شود .
2 - خداوند با امتحانها ؛ حجت و دليل را بر همهء انسانها تمام مىكند تا امتياز و
هامش
( 1 ) - انبياء ( 21 ) : 35 .
( 2 ) - زمر ( 39 ) : 49 .