سنگريزه كه در چشم دشمنان فرو ريخت ، وحشتى از آن به همه دست داد . « 1 » شكّى نيست كه در ظاهر ، همهء اين كارها را پيامبر و مجاهدان بدر انجام دادند اما اينكه مىگويد شما نبوديد كه اين كار را كرديد ، اشاره به اين است كه :
اولًا : قدرت جسمانى و روحانى و نيروى ايمان كه سرچشمهء اين برنامهها بود از ناحيهء خدا به شما بخشيده شد و شما به نيروى خداداد در راه او گام برداشتيد .
ثانياً : در ميدان بدر حوادث معجزهآسايى تحقّق يافت كه مايهء تقويت روحيه مجاهدان اسلام و موجب شكست روحيه دشمنان شد ؛ اين تأثير فوق العاده نيز از ناحيهء پروردگار بود . » « 2 » البته اين برداشت از آيه در صورتى است كه بلاى نيكو را به معناى آزمايش بگيريم اما چنانچه به معناى نعمت بدانيم معنا چنين مىشود كه : نصرت خدا به جهت آن بود كه به مؤمنان نعمت شايستهاى ارزانى كند كه همان نعمت نابودى دشمنان و برترى كلمهء توحيد به دست آنها و بىنياز شدن آنان از غنايم جنگى است .
به هر حال پيامبر مورد تأييد بود هر چند نزديكان ايشان ، وى را در اوج سختىها رها مىكردند و از كمكش محروم مىساختند .
حضرت على عليه السلام مىفرمايد :
مَنْ ضَيَّعَهُ الْاقْربُ ، اتيحَ لَهُ الْابْعَدُ . « 3 »
آن كس را كه نزديكان واگذارند ، يارى بيگانهء بسيار دور را دريابد .
و ايشان به امدادهاى غيبى و روحى از سوى حق ، اعتقاد راسخ داشت و توكلش به يارى حق بسيار بود .
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار : 19 / 229 ، باب 10 ؛ كشف الغمة : 1 / 183 ؛ المناقب ، ابن شهر آشوب : 1 / 141 .
( 2 ) - تفسير نمونه : 7 / 115 ، ذيل آيهء 17 سورهء انفال .
( 3 ) - نهج البلاغه : حكمت 14 .