به فرزندش محمد بن حنفيه فرمود : پسرم ! از تهيدستى بر تو مىترسم ، از آن به خداوند پناه ببر ، چرا كه تهيدستى دين را ناقص و عقل را سرگردان مىكند و پديد آورندهء دشمنى است .
نيازهاى مادّى ، افراد جامعه را ترسو و چاپلوس بار مىآورد و بزهكارى و فساد اخلاقى را در اجتماع رواج مىدهد . اخلاق را سست و درهاى سيه روزى را به روى انسان باز مىكند و اين جامعه دچار عذاب و بلا مىشود . و هرگاه تهيدستى در جامعه عادى شود ؛ مرگ بدتر اتفاق مىافتد .
امام على عليه السلام مىفرمايد :
الفَقْرُ الْمُوتُ الاكْبَرُ . « 1 »
تهيدستى ، مرگ بزرگتر است .
فقر و فخر پيغمبر اسلام صلى الله عليه و آله
و اما معناى ديگر فقر اين است كه فقر ، فقر اجتماعى و مادّى نيست ، بلكه فنا شدن در مبدأ هستى و بستگى مطلق و دريافت فيض نور از غنى مطلق است .
و اين فقرى بود كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله بر آن مىباليد و مىفرمود :
الْفَقْرُ فَخْرِى وَبِهِ افْتَخِرُ عَلى سائر الأنبياء . « 2 »
فقر افتخار من است و من به آن بر همه پيامبران مىبالم .
و اين همان فقرى است كه خداوند در قرآن مىفرمايد :
يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَنتُمُ الْفُقَرَاءُ إِلَى اللَّهَ وَاللَّهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ » « 3 »
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه : حكمت 319 .
( 2 ) - نهج البلاغه : حكمت 163 .
( 3 ) - بحار الأنوار : 69 / 33 ، باب 94 ؛ مستدرك الوسائل : 11 / 173 ، باب 4 ، حديث 1267 ؛ عوالى اللآلى : 1 / 39 ، فصل 4 ، حديث 38 .