تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 37

( كه باعث شد تا از درگيرى دريايى با مسلمانان با زماند ) مانند درگيرى « لاايكونى » كه از زمان به قدرت رسيدن ليو پنجم ارمنى به زمامدارى روم شرقى و انقلاب « توماس صقلبى » كه آتش آن در پى كشته شدن ليو پنجم در سال 205 هجرى ( دسامبر 820 م ) شعله ور شد و همچنين درگيرى با بلغارها در دوران كنستانتين ششم و مادرش « ايرين » نيز خود ، بر متوقّف شدن فعّاليّت دريايى مسلمانها در شرق درياى مديترانه كمك كرد ، چنان كه قطع روابط سياسى مغرب اسلامى و اندلس از شرق و دنبال كردن حركت دريايى مهمّى با اتكّا بر امكانات خود و با استفاده از شرايط بدى كه امپراطورى روم شرقى آن را پشت سر مى گذاشت نيز سبب ديگرى بر راكد ماندن فعّاليّت دريايى مسلمانان بود . بااين همه خلفاى بنى عباس و بيش از همه هارون الرّشيد ، اهتمام ويژه‌اى را نسبت به اموردريايى آغاز كردند ، بلاذرى در گفته خود به اين مطلب اشاره مىكند و مىگويد : « از تلاشهاى هارون در زمينه جنگ وسياست او در مسأله جهاد ، موارد مهم و بزرگى را ملاحظه كرديم ، وى در زمينه صنعت فعّاليّتى داشت كه كسى قبل از او چنين تلاشى نكرده بود ، او هزينه‌هاى فراوانى را براى مرز دارى و حفظ سواحل به مصرف رساند و روميان را در تنگنا قرار داده و آنها را نابود كرد ، و متوكّل عبّاسى دستور داد كه كشتيهاى پر از نيروهاى رزمى در كلّيّه سواحل مستقر شوند . » « 1 » به گفتهء طبرى ، هارون الرّشيد ، حميدبن معيوف را در سال 190 هجرى به اداره سواحل درياى شام و مصر گماشت و آنگاه كه اهالى جزيره قبرس با مسلمانها پيمان شكنى كردند ، وى بدان جزيره يورش برد ، و آن رامنهدم كرده و به آتش كشيد و بيش از شانزده هزار تن از مردم آن را به اسارت خويش درآورد و آنها را با مدارا آورده و ابوالبخترى مسئوليّت فروش آنها را به عهده گرفت تا آنجا كه بهاى اسقف قبرس به دو هزار دينار بالغ شد . « 2 » و آنگاه به جزيره كرت نيز حمله كرد « 3 » و بدين ترتيب ، عبّاسيان