ناوگان ، در اطراف شهر ، مراقب اوضاع بودند . اخبار مربوط به بيزانس ها بيانگر اين است كه ناوگان اسلامى داراى 1800 كشتى بزرگ بود و شخصى به نام سليمان « 1 » ، فرماندهى آن را به عهده داشت و شايد او سليمان بن معاذ انطاكى باشد كه خود يكى از فرماندهان عمليّات بود . اين ناوگان بزرگ توانست كليّه راههايى را كه به درياى سياه منتهى مى شد ببندد ، امّا توفانى شديد ، تعدادى از كشتى ها را درهم شكست و در حركت آنهاايجاد اختلال كرد . بيزانسى هابا استفاده از اين فرصت ، آتش پرهجم يونانى خود را متوجّه كشتيهاى ارتش اسلام كردند و تعداد زيادى از آنها را به آتش كشيدند . با اين همهء مسلمانها در طول سال به تحكيم محاصره خود بر شهر ادامه دادند تا اينكه دردهم صفر سال 99 هجرى سليمان بن عبدالملك از دنيا رفت و با فرا رسيدن فصل سرماى زمستان عدّه زيادى از لشكريان مسلمانان در اثر سرماى شديد تلف شدند و بخش بزرگى از تجهيزات ، اسبها و حيوانات ديگر و آذوقه آنهااز بين رفت و سليمان بن معاذ انطاكى فرماندهء ناوگان نيز در اين گيرو دار درگذشت و مرگ او باعث نگرانى دريا نوردان گرديد . و تنگدستى وقحطى به گونه اى به اردوگاه مسلمانهاروى آورد كه سربازان از گوشت چهارپايان و پوست ، ريشه و برگ درختان و همه چيز جز خاك « 2 » تغذيه مى كردند . ماجرا به همين منوال بود ، تا اينكه خليفه جديد عمر بن عبد العزيز طّى نامهاى به مسلمه كه در سرزمين روم بود ، به وى دستور داد كه با مسلمانانى كه همراه وى هستند از آن منطقه بازگردند و تعدادى اسب را هوار و آذوقه فراوان به سوى آنان فرستاد و مردم را به همكارى با آنان ترغيب و تشويق كرد . « 3 » شكست دوباره مسلمانها براى تصرّف قسطنطنيه ، يكى از مهمترين حوادث تاريخى دوره هاى ميانى به حساب مى آيد . بدين ترتيب امپراتورى روم شرقى بارهايى
تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 34
مساهمون: احمد مختار العبادى
ص٣٤
هامش
( 1 ) -Diehl , le Mande , on etal , p . 251 - 252 .
( 2 ) - طبرى ، ج 8 ، ص 118 .
( 3 ) - همان مدرك ، ص 130 .