« به خدا سوگند ! جوانمرد « 1 » عرب كشته شد . » و در همين گير و دار ابو ايّوب انصارى در حالى كه قسطنطنيه را در محاصره داشت از دنيا رفت و در نزديكى ديوار شهر به خاك سپرده شد و يزيد در همان سال با سپاهيانش به شام بازگشت . مسلمانان در فصل تابستان و زمستان مرتّب از راه دريا و زمين سرزمين بيزانس را مورد حملات خود قرار مى دادند تا اينكه ناوگان آنها بر « ازمير » چيره گشت و همانگونه كه بر جزاير « رودس » ، « كورس » ، « خيوس » مسلّط شد ، ليكيا را نيز به تصرّف در آورد و در سال 54 هجرى قسطنطنيه بطور كامل به محاصره در آمد ، كه نياز به تقويت نيروى دريايى داشت ، از اين رو ناوگانى اسلامى به فرماندهى جنادة بن ابى اميّه به ديگر ناوگان آنها كه در آبهاى قسطنطنيه مراقب اوضاع بود ، پيوست و بر جزيرهء « ارواد » نزديك قسطنطنيه « 2 » تسلّط يافت و مسلمانها آنجا را به عنوان پايگاهى براى تداركات موادّ غذايى واسلحه و نيروى انسانى جهت پشتيبانى سپاهيانى كه پايتخت بيزانس ( قسطنطنيه ) را در محاصره خود داشتند انتخاب كردند و از آنجا مانع تردّد كشتيهاى رومى شدند . مسلمانان محاصرهء دريايى و زمينى خود را در طول سال تحكيم بخشيدند . در اين ميان كشتى هاى بيزانس با كشتيهاى مسلمانان به زد و خورد پرداختند با آنكه درگيرى هاى زمينى نيز بين دو سپاه اعراب و بيزانس هچنان ادامه داشت ، امّا با فرا رسيدن فصل زمستان مسلمانها به ناچار حلقهء محاصرهء قسطنطنيه را شكستند و در انتظار فرا رسيدن فصل بهار براى از سرگيرى حملات خود در « ارواد » مستقر شدند . با فرا رسيدن فصل بهار ، مسلمانان دوباره قسطنطنيه را به محاصره در آوردند امّا تصرّف اين شهر برآنان دشوار شد و اين عمل چندين بار تا سال 60 هجرى تكرار شد و با اينكه بيزانس ها به ابزار دفاعى شيميايى كه اعراب در برابر آن تاب مقاومت نداشته و عاجز از جلوگيرى خطر آن بودند ، متوسّل شدند امّا مسلمانها همچنان از خود پايمردى و شجاعت نشان دادند .
تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 30
مساهمون: احمد مختار العبادى
ص٣٠
هامش
( 1 ) - ابن اثير ، ج 3 ، ص 459 .
( 2 ) - طبرى ، ج 6 ، ص 164 و ابن اثير ، ج 3 ، ص 497 .