مالى بدنه كشتى اين بود كه چوبهاى اين شناور در برخورد با صخرههاى درّه و شكافهاى موجود در اين دريا ، مرطوب وانعطاف پذير باشد به همين جهت كشتيهايى را كه در آن ميخ به كار رفته بود در اين دريا به حركت در نمىآوردند . » چوب و قنبار ياد شده اين كشتيها از هندو يمن وارد مىشد ، و از موارد شگفت انگيز اين نوع كشتى آن بود كه بادبانش از ليف درخت مقل ( درختى است از نژاد نخل ) بافته مىشد . « 1 » مسعودى ، علّت عدم استفاده از كشتيهاى ميخ دار در درياى سرخ را چنين بيان مىكند : آهن در درياى حبشه ، دوام ندارد چون آب دريا آهن را ذوب كرده و از بين مىبرد و ميخها رفته رفته نازك شده و توان خود را از دست مىدهد ، به همين دليل در كشتيهاى ياد شده از تختههاى ساج سوراخ دار كه براى پيوند به يكديگر به جاى ميخ ، از ليف درخت نارگيل استفاده ، و آنگاه به بدنه آن پيه وذرنيخ اندود شده است . « 2 » به نظر مىرسد كه انتخاب اين نوع كشتىها در درياى سرخ به وجود درّههاى مرجانى فراوان آن بر مىگردد . ناگفته نماند كه جلاب از جمله كشتيهايى است كه در مقابل برخورد با درّههاى مرجانى داراى مقاومتى فوق العاده است ، به علاوه اين نوع كشتى قادر است روى كفهاى فراوان متراكم موجود در ساحل ، پهلو بگيرد و درمقابل ضربههاى امواج بر سواحل شنزار ، آسيب پذير نباشد . « 3 » علل ديگر در انتخاب اين نوع كشتيها ، كمبود آهن و بهاى زياد آن « 4 » و ريشهاى بودن عادات و رسوم ملوانان در اين دريا بوده است .
تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 130
مساهمون: احمد مختار العبادى
ص١٣٠
هامش
( 1 ) - ابن جبير ، ص 70 .
( 2 ) - مسعودى ، مروج الذهب ، چاپ محى الدّين عبدالحميد ، ج 1 ، ص 153 .
( 3 ) - فتحى عثمان ، ج 2 ، ص 365 وسعاد ماهر ، ص 196 .
( 4 ) - جورج فاضلو حورانى ، العرب و الملاحة فى المحيط الهندى ، ترجمه دكتر يعقوب بكر ، ص 257 .