تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 122

( بيزانس ) وفرنگ ، عبور مىكردند . 2 - نيلىها : اين نوع كشتيهاياعبارت بود از كشتيهاى بارى و حمل غلّه و هيزم كه در رود نيل ، از شمالىترين تا جنوبىترين نقطه اين سرزمين ، به نقل وانتقال مشغول بودند « 1 » و يا كشتيهايى كه ويژه جشنهاى خوشبو كردن استوانهء سنجش و گشودن كانال و تفريح خلفاى فاطمى بود مانند كشتيهاى سوارى بسيار ظريف كه به آنها ( سماويات ) نيز گفته مىشد و شناورهاى سوارى ديگرى كه ويژهء شخصيت‌ها بوده است . « 2 » مىتوانيم نوع سوّمى را نيز به اين دو نوع كشتى اضافه كنيم كه ويژه كشتيرانى در درياى سرخ و اقيانوس هند ، جهت حمل و نقل بازرگانى انگور و يا انتقال حاجيان بين عيذاب وجدّه بود . درعصر فاطميان چه كشتيهاى جنگى و چه غير جنگى در مركز صنعتى جزيره ساخته مىشد ، امّا مأمون بطائحى وزير ، اين عمل را نپسنديد ، و ساختن شناورهاى بازرگانى نيلى و حمل و نقل غلّات وهيزم را در كارگاه صنعتى مصر منحصر كرد ، اين در حالى بود كه مركز صنعتى جزيره ، مقس ، اسكندريه و دمياط ، به ساختن كشتيهاى جنگى و كشتيهاى غول پيكر حمل كالا وكشتيهاى حمل نيرو ادامه مىدادند . « 3 » ناصر خسرو ، جهانگرد ايرانى كه درعصر فاطميان از مصر ديدن كرده بود مىگويد : « براى حمل و نقل كالا به شهر مصر ، در شهر صالحيه كشتيهاى بازرگانى ساخته مىشد كه تا در دكّانهاى بقّالى مىآمد . » « 4 » كشتيهاى متعلّق به ناوگان جنگى فاطمى انواع متعدّدى بودند كه مهمترين آنها عبارت است از : الف - شينىها : كشتيهاى جنگى بودندكه مهمترين بخش ناوگان فاطميان را