ابراهيم تازى ، رئيس مركز صنعتى اسكندريه ، خود مغربى بود كه در مبارزهء با صليبىهابه دلاورى و شجاعت مشهور گشت ، نويرى پس از بيان شجاعت و دلاورى او چنين مىگويد : « فرنگيان را كسى جز مغربىها مغلوب نمىكند زيرا آنها با فرنگيان درشبه جزيره اسپانيا برخورد داشتهاند ، طريقه جنگ با آنان و ضربه زدن به آنها از راه خشكى و دريا را مىدانند ، اگر عدّهء زيادى از مغربىها با تأمين مخارج و كشتيهاى مجهّز به نيرو و موادّ غذايى در اسكندريه وجود داشتند ، مىتوانستند جزيرههاى بسيارى را تخريب كنند و فرنگيان ساكن يك جزيره نيز با آنها همكارى كردند . » « 1 » دريانوردان ، در دوران فاطميان و بعد از آن دوران ، در كشتيهاى ناوگان به راندن كشتيها به وسيلهء پارو و يا برافراشتن بادبان كشتيها وتنظيم فرمان آنها و يا مراقبت از دريا اشتغال داشتند ، برخى از آنها با پارو كشتى مىراندند و بادبانها را بر چوبهاى بادبان باز مىكردند و به نگهبانى مىپرداختند و گروهى ازآنان با كمك نفت آتش زامىجنگيدند و به آتش بارى و يا پرتاب آتش با ارّابه جنگى و منجنيق معروف بودندو دستهاى از آنها تيرانداز بودند و با انداختن چنگك مىجنگيدند و سنگ اندازها با فلاخن ومنجنيق و كمند نبرد مىكردند . « 2 »
تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 121
مساهمون: احمد مختار العبادى
ص١٢١
مقريزى شناورهاى مصرى را به دونوع تقسيم كرده است :
1 - شناورهاى جنگى : اين كشتيها ويژه حمله به دشمن ساخته شده بود و با حمل سلاح وادوات جنگى و نيرو از بندر اسكندريه ، دمياط ، تنيس و فرما در مصر ، و از بندر طرابلس ، صيدا و صور در شام ، براى نبرد بامخالفان و دشمنان دولت روم شرقى
هامش
( 1 ) - نويرى سكندرى ، الإلمام بما قضت به الاحكام ، نسخه مصوّرى از نسخهء خطّى هند ، ص 277 ب .
( 2 ) - عماد اصفهانى ، ص 160 .