تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 119

كشتى سوارى سلطان مىشد كه ده فروند از آنها ويژهء سوارى خليفهء فاطمى در مراسم جشنهاى افزايش آب نيل و خوشبو كردن ستون اندازه گيرى آب و گشودن كانال بود و ساير كشتيهاى حمل و نقل و سوارى ؛ از آنِ فرمانروايان خليفه بود و ساير كاگزاران ، شناورهايى غير از كشتيهاى ويژه سلطان و فرمانروايان داشتند . ادارهءياد شده شامل تعداد زيادى تعميرگاه « 1 » كشتى بود و در هر يك از اين تعميرگاهها ، يك نفر صنعتگر از صنف‌هاى گوناگون مانند نجّار ، آهنگر ، بند زن و نقّاش وجود داشت . مسئوليت پرداخت هزينهء ساخت كشتىهارا اداره تعميرات برعهده داشت و آنگاه كه اين اداره تكافوى نيازمندى هزينهء ساختن كشتيها رانداشت براى رفع احتياج از بيت المال پرداخت مىشد . كاركنان اين اداره عبارت بودند از : 1 - سرپرست كشتيهاى حمل و نقل و دريانوردان : هر كشتى بارى و يا سوارى از كشتيهاى اداره تعميرات ، داراى يك رئيس و چند دريا نورد بود كه حقوق آنها از همين اداره پرداخت مىشد . 2 - دو جانشين فرماندهء ناوگان : كه خدمات روزانه ناوگان را بر عهده داشتند . امّا دربارهء آنچه مربوط به درجات دريانوردان است به گفته مقريزى ، تومار فرماندهان ناوگان درپايان دورهء فاطميان ، بالغ بر پنج هزار دريا نورد مىشد ، كه ده نفر از برجسته‌ترين آنها را فرمانده مىناميدند . و حقوق ماهيانه فرد ارشد آنها به بيست دينار مىرسيد ، در حالى كه پايين مقام آنها از دو دينار حقوق برخوردار بود و يك نفر از اين ده فرمانده كه از ديگران برتر بود به عنوان رئيس ناوگان انتخاب مىشد ، وى مسئوليّت نقل وانتقال جنگاوران را بر عهده داشت و فرمانده ناوگان وى را همراهى مىكرد و فانوس راهنماى ساير كشتيها با او بود ، و ساير فرماندهان ناوگان از او پيروى مىكردند ، با حركت او حركت و با لنگرانداختن او پهلو مىگرفتند . « 2 » از جمله شرايط انتخاب فرماندهء ناوگان اين بود كه از ميان فرماندهان برجسته