روسيه در ژوئيه سال 1877 م عثمانى را مورد حمله قرار داد و در كانون دوم ( ژانويه ) 1877 م نيروهايش به ادرنه رسيدند . ناوگان انگليسى به منظور حمايت از عثمانيها به حركت درآمد و با امضاى پيمان « سن استيفانو » جنگ متوقف گرديد . به پاداش موضعى كه انگلستان به نفع عثمانى گرفته بود ، اين كشور بر جزيرهء قبرس دست يافت .
قبرس در دوران استعمار ( سدهء نوزدهم ) نقش بسيار مهمى داشت . زيرا به عنوان پايگاه اصلى دريايى بريتانيا در درياى مديترانه تا پايان جنگ دوم جهانى و دستيابى قبرس به استقلال باقى ماند .
شواهد بسيار زيادى وجود دارد مبنى بر اينكه قبرس در جنگهاى اعراب و اسرائيل نيز نقش مهمى ايفا كرده است . زيرا اين كشور محل تجمع يهوديها در جنگ 1948 م و پايگاه انگلو - فرنسى در جنگ 1956 م بود .
از خلال آنچه تا كنون گفته شد روشن مىگردد كه جزيرهء قبرس اهميت كامل خود را در كل تاريخ حفظ كرده است . اما اهميت استراتژيكى اين جزيره تنها در ارزش خود آن نهفته نيست ، بلكه به دليل نزديكى آن به مهمترين صحنهء عملياتهاى تاريخى در مصر و شام و آسياى صغير ( تركيه ) است و به تناسب اهميت مراحل درگير با جهان اسلام ، ارزش جزيره نيز بالا و پايين گرديده است .
بدين ترتيب صحت ارزيابى معاويه از موقعيت استراتژيك منحصر به فرد اين جزيره آشكار مىگردد و به نوبهء خود اهميت جنگ قبرس به عنوان اولين عمليات دريايى مسلمانان آشكار مىگردد .
پديدهء شگفت در شكلگيرى جزيرهء قبرس اين است كه به شام از همهء سرزمينهاى مجاور نزديكتر است . در مرحلهء بعد به آسياى صغير و مصر نزديك است . با آنكه از يونان بسيار دور است به عنوان جزيرهاى پيشگام براى غرب در دل درياى مديترانه باقى مانده است . با اين كه قبرس جزيرهاى شرقى است به شرق پشت كرده و در حالى كه به غرب تعلق ندارد ، همچنان چشمش به غرب دوخته است . اين مىتواند نشانگر آن باشد كه جنگ در قبرس همچنان ادامه دارد .
روزهاى سرنوشت ساز در جنگهاى صليبى (فارسى) — صفحة 255
مساهمون: عبدالحسين بينش
ص٢٥٥