اهميت نبرد در نتايجى است كه از افق عمليات فراتر برود و به تأثير سياسى برسد ، نه آن نتايجى كه تنها در افق نبرد و صحنهء عمليات محقق گردد .
اما از بعد نظامى ، نبرد الارك از امتيازهاى چندى برخودار بود كه مهمترينشان اينهاست :
1 . اهميت حفظ احتياط استراتژيك - آلفونسو با بخشى از نيروى مسلمانان روبهرو گرديد و يعقوب المنصور با رعايت احتياط استراتژيك نيروهاى استراتژيك خود را در زمان مناسب وارد ميدان كرد . نتيجه آن نيز پيروزى قطعى مسلمانان بود . نقشه اين عمليات شبيه نقشهاى است كه يوسف بن تاشفين در نبرد زلاقه پياده كرد . او نيز نيروهايش را در لحظهء مناسب وارد ميدان كرد و نتيجهاش هم پيروزى قطعى بود . اين نيز به نوبهء خود نشاندهندهء اهميت همكارى منظم در صحنهء عمليات براى دستيابى به هدف است .
2 . نبرد الارك اهميت عمليات غافلگيرانه و پيشدستانه را نشان داد . يعقوب المنصور نقشهء عملياتى مورد نظر خود را بر آلفونسو تحميل كرد و او را در وضعيت مورد نظر خودش قرار داد . سپس با رعايت احتياط استراتژيك او را غافلگير ساخت ، به طورى كه سپاه فرنگ به وحشت افتاد و پا به فرار گذاشت . آلفونسو با وضعيتى بسيار بد ميدان نبرد را ترك گفت و يكسره به طليطله رفت . در آنجا نيز هيچ يك از يارانش را نيافت .
3 . تأثير عامل معنوى در نبرد الارك به خوبى نمايان است . با آنكه توازن قوا به نفع آلفونسو بود ، يعقوب المنصور بر او پيروز شد . در نبرد عقاب قضيه به طور كامل برعكس بود . با آنكه مسلمانان از نظر نيرو و امكانات در موضع برتر بودند ، به سختى شكست خوردند .
4 . نبرد الارْك نقش سرنوشتساز فرمانده و مديريت او براى حصول پيروزى را به خوبى آشكار ساخت . يعقوب المنصور در حالى وارد اين نبرد گرديد كه اطمينان كامل داشت آن را به نفع خودش تمام خواهد كرد . او امكانات مورد نياز را فراهم آورد و شاهد پيروزى را نيز در آغوش گرفت . آلفونسو نيز در حالى وارد نبرد عقاب شد كه مدت 18 سال سرگرم تهيه مقدماتش بود . او كه مصمم به حصول پيروزى بود « سر و ريش خود را تراشيد ، صليب خويش را واژگون ساخت و با خود عهد كرد كه تا انتقام نگيرد بر بستر نخوابد ، با زنان نزديكى نكند و بر اسب يا هيچ چارپاى ديگرى سوار نشود » . اولين نيروى پيروزىبخش او همين تصميم بود . او توانست اين اراده را به همهء جنگجويان فرنگى منتقل سازد ، به طورى كه از
روزهاى سرنوشت ساز در جنگهاى صليبى (فارسى) — صفحة 139
مساهمون: عبدالحسين بينش
ص١٣٩