انديشه هاى اسلامى در بستر تاريخ (فارسى) — صفحة 92

نگهدارى آنچه كه حفظش ضرورى است . اين صفت در قالب مطلوبش از شجاعت ، بزرگ منشى و قوت نفس آدمى سرچشمه مىگيرد و يكى از « ملكات نفسانى » و « كمالات انسانى » شمرده مىشود . « 1 » بنابراين ، ميان دفاع و جهاد در اسلام و غيرت و مردانگى رابطه تنگاتنگى وجود دارد ؛ زيرا چنان كه از تعريف مربوط به اين دو برمىآيد ، هر دو صفت انسانى ، خاستگاه فطرى داشته و جزو ارزش‌هاى اصيل فطرى - انسانى به‌شمار مىروند . بر اين اساس اعمال غيرت نيز در اسلام ، همانند جهاد و دفاع ، مطلوب و مقدس است . چنان كه امام على ( ع ) بر اين حقيقت تصريح كرده ، مىفرمايد : « انَّ اللَّهُ يَغارُ لِلْمُؤْمِنِ فَلْيُغَرْ ، مَنْ لا يَغارُ فَانَّهُ مَنْكُوسُ الْقَلْبِ . » « 2 » خداوند براى مؤمن غيرت مىورزد ، پس او نيز بايد غيرت ورزد ، هر كس غيرت نورزد دلش وارونه است . به نظر مىرسد كه مراد از وارونگى دل در انسان بى غيرت ، خروجش از حالت طبيعى و فطرت اصيل انسانى باشد . بنابراين ، روح دفاع و جهاد در اسلام در غيرت دينى و ابراز حساسيت‌ها و واكنش‌هاى بجا و بموقع بروز مىكند . چرا كه منظور از « غيرت دينى » اين است كه مسلمان نسبت به مسائل حيثيت و آبرويى ، عرض و ناموس ، ميهن و كشور ، به‌ويژه نسبت به كيان اسلام و ارزش‌هاى دينى بىتفاوت نباشد و از حساسيت ، حميت و غيرت لازم برخوردار باشد تا در مواقع لزوم و بروز خطر ، واكنش لازم و دفاع بجا و مطلوب را از خود نشان دهد . بر اين اساس ، جهاد و دفاع ، امر به معروف و نهى از منكر ، تولى و تبرى ، سفارش به حق و صبر ، تعليم و تربيت و . . . مىتواند در جهت غيرت دينى قرار گرفته و از مصاديق آن به شمار آيد .