بر اين اساس ، قرآن كريم ، توجه به دنيا و آخرت و تأمين خواستهها و نيازهاى دنيوى و اخروى را توأماً از مؤمنان خواستار شده و دستور داده است : « وَابْتَغِ فيما اتاكَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ وَ لا تَنْسَ نَصيبَكَ مِنَ الدُّنْيا » ( قصص : 77 ) در آنچه خدا به تو داده ، سراى آخرت را طلب كن ؛ و ( نيز ) بهرهات را از دنيا فراموش مكن ! يعنى گرچه تلاش در راه تحصيل زندگى جاويد آن جهانى بايد هدف برتر و مهمتر در زندگى باشد ولى اين اهم نبايد به قيمت ناديده گرفتن زندگى دنيوى به عنوان هدف ابتدايى و مهم به دست آيد . حضرت امام حسن مجتبى ( ع ) نيز به زيبايى ، آميختگى دنيا و آخرت را تبيين كرده و فرموده است : « وَاعْمَلْ لِدُنْياكَ كَانَّكَ تَعيشُ ابَداً وَاعْمَلْ لِاخِرَتِكَ كَانَّكَ تَمُوتُ غَداً . . . » « 1 » براى دنيايت چنان كار كن كه گويا هميشه در آن زندگى خواهى كرد و براى آخرتت به گونهاى رفتار كن كه گويا فردا خواهى مُرد ! بنابراين ، به رغم نظر كسانى كه قائل به جدايى دين از دنيا و يا دنيا از آخرت مىباشند و هدف بعثت انبيا را صرفاً آخرت و خداپرستى مىدانند ، دين و دنيا در تفكر اسلام ناب محمدى ( ص ) آن چنان به هم آميخته و در هم تنيده است كه به هيچ وجه تفكيك اين دو از يكديگر ، ميسر نيست ؛ زيرا در آيات و روايات اسلامى رويكرد يك جانبه به دين يعنى توجه تام به عبادت و معنويت و ترك دنيا ، به عنوان « زهدگرايى محض و رهبانيت » مطرح و از آن به شدت نهى و نكوهش شده است . سيرهء رسول اكرم ( ص ) و امامان معصوم ( ع ) و نيز برخورد رسول خدا ( ص ) با عثمان بن مظعون ( و جمعى ديگر ) و نهى او از افراط در عبادت و ترك دنيا ، گواه روشنى بر صدق اين ادعا است . « 2 »
انديشه هاى اسلامى در بستر تاريخ (فارسى) — صفحة 50
مساهمون: جمعى از نويسندگان
ص٥٠
هامش
( 1 ) - بحارالانوار ، ج 44 ، ص 139 .
( 2 ) - پيامبر ( ص ) زمانى كه از ترك دنيا و زهدگرايى عثمان بن مظعون و جمعى ديگر آگاه شد ، مأمور به جلوگيرى آنها از اين كار گرديد . آيه 87 سوره مائده در همين خصوص نازل شده و براساس آن زهدگرايى و ترك هميشگى دنيا در اسلام مطرود گرديده است . ( ر . ك . تفسير مجمع البيان ، ج 3 ، ص 235 - 236 ، احياء تراث عربى ، بيروت . )