امرى مسلم و يقينى شمرده مىشود . بر اين اساس علما نيز در اين كه « هيچ واقعهاى از وقايع زندگى خالى از حكم الهى نيست » اتفاق نظر دارند و به موازات آن در كتب اصولى و فقهى بابى تحت عنوان : عدم خُلُوِّ الواقعة عنالحكم : خالى نبودن واقعه از حكم باز كردهاند . « 1 » راز اين كه گفتيم مجتهد در اجتهاد بايد درصدد كشف احكام واقعى باشد ، همين است ؛ در غير اين صورت دچار تشريع در دين مىشود كه در انحصار خداوند است و براى ديگران جايز نيست ؛ همان گونه كه قرآن كريم رسالت پيامبر ( ص ) را نيز صرفاً تبليغ دين و بيان احكام مىداند . « 2 » 2 - با توجه به خصوصيات متون دينى ، مراجعه به متون بايد به انگيزه درك و فهم مراد الهى و دستيابى به آن انجام گيرد . بر اين اساس هرگونه پيش داورى مفسر و تحميل ذهنيتهاى بيگانه از متن بر آن ، بهطورى كه مفسر را از درك و فهم مراد گوينده متنِ وحيانى دور گرداند و او را در افق معناى جديدى - غير از آنچه متن در بردارد - قرار دهد ، بيگانه از مدلول واقعىِ مورد نظرِ شارعِ مقدس بوده و فاقد اعتبار و دور از حقيقت است . از اين رو ، مفسر محورى به هر شكل آن مردود و ناسازگار با هدف اصلى از مراجعه به متون دينى است . بلكه فهم متون دينى شالودهاش بر « متن محورى » و « مؤلف مدارى » است . بنابراين ، اين ادعا كه مىگويد : « فهميده شدن متون صد درصد به درست بودن پيش دانستهها و علايق و انتظارات مفسر بستگى دارد » ؛ « 3 » باطل و دور از حقيقت است . 3 - همچنين از مباحث گذشته اين حقيقت روشن شد كه به رغم پندار طرفداران « پلوراليسم قرايى » و « هرمنوتيك فلسفى » ، اسلام توانايى پاسخگويى به نيازهاى روز و متغير انسانها را در هر زمان دارد و از اين جهت جاى هيچگونه نگرانى نبوده و كمبودى احساس نمىشود تا دست به دامن پلوراليسم قرايى و هرمنوتيك فلسفى شويم و در نتيجه
انديشه هاى اسلامى در بستر تاريخ (فارسى) — صفحة 45
مساهمون: جمعى از نويسندگان
ص٤٥
هامش
( 1 ) - ر . ك . اصطلاحات الاصول ، على مشكينى ، ص 169 .
( 2 ) - مىفرمايد : « ما عَلَى الرَّسُولِ الَّا الْبَلاغُ » مائده ، آيه 99 ، « وَ انْزَلْنا الَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ » نحل ، آيات 44 و 64 .
( 3 ) - ر . ك . هرمنوتيك ، كتاب و سنت ، محمد مجتهد شبسترى ، ص 33 .