افكار و اذهان مردم را از اعتقادات و معارف حقّهء دين ، تهى كنند . اين تلاش در دوران غيبت ، ابعاد گستردهترى پيدا كرد . فقهاى اسلام ، شاخصترين قشرى بودند كه در سنگر هدايت و ارشاد و تعليم و تربيت به مرزبانى عقيدهء اسلامى همّت گماردند و در هر عصرى با استفاده از جايگاه وعظ و خطابه ، نوشتن كتابهاى ارزنده ، تشكيل حوزههاى بزرگ علمى و درسى و بحث و مناظره با سران مخالفان و مكاتب الحادى ، جوامع اسلامى و تشنگان حقيقت را از چشمهسارهاى قرآن و سنّت معصومين ( ع ) سيراب نموده ، شياطين انس و رهزنان ايمان و عقيدهء مسلمانان را از دستيابى به اهداف شوم خود مأيوس مىكردند . امام عسكرى ( ع ) در اين زمينه از قول امام صادق ( ع ) مىفرمايد : علماى شيعيان ما مرزبانان مرزى هستند كه شيطان و لشكريانش از آنجا قصد هجوم دارند . آنان شياطين را از يورش به حريم شيعيان ما باز مىدارند و نمىگذارند او و پيروان معاندش بر پيروان ما مسلّط شوند . « 1 » و نيز در روايتى ديگر از زبان پدرش امام هادى ( ع ) فرمود : اگر بعد از غيبت قائم ما عالمانى نباشند كه از دين حمايت كنند و مردم را به سوى قائم ما فراخوانند و شيعيان ناتوان را از وقوع در دامهاى شيطان و پيروان سركش او برهانند ، كسى باقى نمىماند مگر آن كه از دين خدا برمىگردد . ليكن عالمان دينى زمام دلهاى شيعيان ضعيف را در دست مىگيرند و همچون سكّانداران كشتى ، آنان را از خطرات و تهديدها نجات مىدهند . آنان بهترين انسانها در پيشگاه خداوند هستند . « 2 » امام خمينى ( ره ) در مقام بيان اين نقش عالمان دينى مىفرمايد : ترديدى نيست كه حوزههاى علميّه و علماى متعهّد در طول تاريخ اسلام و تشيّع ، مهمترين پايگاه اسلام در برابر حملات ، انحرافات و كجروىها بودهاند . علماى بزرگ اسلام در همهء عمر خود ، تلاش نمودهاند تا مسائل حلال و حرام الهى را بدون دخل و تصرف ، ترويج نمايند . « 3 »
انديشه هاى اسلامى در بستر تاريخ (فارسى) — صفحة 162
مساهمون: جمعى از نويسندگان
ص١٦٢
هامش
( 1 ) - بحارالانوار ، ج 2 ، ص 5 .
( 2 ) - همان ، ص 6 .
( 3 ) - صحيفهء نور ، ج 21 ، ص 88 .