و اولين مرحلهء پيروزى نمايان گرديد . خطر آشكارتر و مخالفتها و برخوردها با نهضت پيامبر شديدتر شد . جنگهاى پى در پى صورت گرفت ولى حقطلبان با چنگ و دندان از رهبر و نهضت خود دفاع كردند و روز به روز قدرت بيشترى يافتند . سال هشتم هجرى سال شكست ظاهرى رهبران شرك و جهل است . آنان كه با مشاهدهء قدرت اسلام از سركوب آن مأيوس شدند ، به ظاهر اسلام آوردند و مورد عفو و بخشش پيامبر اكرم ( ص ) واقع شدند : « اذْهَبُوا انْتُمُ الطُّلَقاءُ » « 1 » برويد كه شما آزاد شدهگانيد . گرچه پيش از اين نيز افرادى به نفاق و دورويى و براى استحالهء نظام ، به ظاهر ايمان آورده بودند و در زير پوشش نفاق به پيشبرد اهداف خود مشغول بودند ، ولى حركت ارتجاعى منافقان از اين تاريخ قوت و قدرت بيشترى گرفت به طورى كه بلافاصله بعد از رحلت پيامبر ( ص ) به حاكميت رسيد و به استحالهء انقلاب پرداخت . اين جريان ابتدا فقط رهبرى نظام را از دست شخص صاحب صلاحيت و منصوب شده از طرف خدا و پيامبر ( ص ) كه همهء امت با او بيعت كرده بودند - خارج كرد ولى در بقيهء مسائل بهخصوص مسائل ظاهرى و سطحى همان روش پيامبر را ادامه داد و كم كم استحاله دامن گستراند به طورى كه بعد از سى سال از وفات پيامبر ، همان ملوكيّت و سلطنت مطلقه و استبدادى قبل از رسالت ، دوباره شكل گرفت و همان مناسبات جاهلى و طاغوتى تحت عنوان اسلام بر جامعه حاكم شد « 2 » و حتى احكام عبادى نيز مورد تحريف قرار گرفت به طورى كه در زمان امام سجاد ( ع ) - دوران حكومت مروانيان از بنى اميه - حتى بنى هاشم كيفيت صحيح نماز و حج را نمىدانستند . « 3 »
انديشه هاى اسلامى در بستر تاريخ (فارسى) — صفحة 137
مساهمون: جمعى از نويسندگان
ص١٣٧
هامش
( 1 ) - بحارالانوار ، ج 100 ، ص 59 .
( 2 ) - ر . ك : انقلاب تكاملى اسلام ، جلالالدين فارسى ، ص 442 .
( 3 ) - دراسات و بحوث فى التاريخ و الاسلام ، جعفر مرتضى عاملى ، ج 1 ، ص 80 .