تبليغ اسلام به واسطهء جهانگردان ، بازرگانان و سفر روحانيان و صوفيان ايرانى تحرك بيشترى يافت . گويا دين اسلام در سال 715 هجرى توسط شخصى به نام « شاه ميرزا » ( در لباس قلندران ) وارد « سرى نگر » از توابع كشمير گرديد . در اين زمان حاكم كشمير فردى به نام سيه ديو بود . شاه ميرزا با نفوذ در دربار حاكم منطقه سرى نگر توانست به چنان حدى از پيشرفت نايل آيد كه پس از فوت حاكم كشمير ( سيه ديو ) وزير و مشاور فرزندش رنجن گرديد . شاه ميرزا پلههاى ترقى را تا بالاترين مراتب طى نمود و توانست سلطان كشمير شود . پس از به قدرت رسيدن شاه ميرزا « 1 » ، دين اسلام رونق بسيارى در منطقه كشمير يافت . شاه ميرزا در تبليغ و ارشاد عامه مردم به دين اسلام تلاش فراوان نمود و در نتيجه بعد از مدتى بسيارى از سكنه اين ناحيه به دين مبين اسلام گرويدند . از ديگر كسانى كه در رشد و رونق دين اسلام در منطقه كشمير بسيار خدمت كرده است « مير سيدعلى همدانى » است . وى ، كه از مفاخر اسلامى و بزرگان اين سرزمين به شمار مىآيد ، هزاران شاگرد در كشمير تربيت كرد كه هر يك از آنان به مقامات بلندى نايل آمدند . البته مقام سيدعلى همدانى هنوز هم در كشمير مورد احترام است و مردم براى زيارت گرد مقبرهء او جمع مىآيند . « 2 » ميرسيدعلى همدانى در زادگاه خويش ( همدان ) تحت آزار و اذيت تيمور لنگ ( 1400 - 335 م . ) واقع شد و به كشمير هجرت كرد . ميرسيد در مدت سه بار سفر خود به كشمير به طور وسيعى از آن ديار ديدن كرد . وى در مناطقى كه مراكز مذهبى هندوان و بودائيان به شمار مىآمد ، سادات و مبلغان دينى را براى ترويج مبانى مذهبى به كار مىگماشت . اين سادات نيز با جديت تمام به هر جا پا مىگذاشتند ، مساجد و مراكز اسلامى بر پا مىكردند و به اين ترتيب بود كه اسلام در تمام نقاط دور افتادهء كشمير گسترش يافت . « 3 » ميرسيّد على همدانى در كشمير به نام شاه همدان و امير كبير معروف است . او يك
تاريخ اسلام و ايران (فارسى) — صفحة 67
مساهمون: عبدالحسين برهانيان
ص٦٧
هامش
( 1 ) . شاه ميرزا پس از آنكه سلطان كشمير شد خود را شمس الدين خواند .
( 2 ) . مرتضى مطهرى ، مجموعه آثار ( خدمات متقابل ) ، ج 14 ، ص 348 .
( 3 ) . رضوى ، سيد سجّاد ، بحران كشمير ، ص 28 .