« خطاطى بايد دنباله فن قرآن نويسى صدر اسلام باشد . در دست خوشنويسان ، حروف عربى به صورت مجموعه‌اى انعطاف‌پذير از منحنىهاى درهم پيچيده و اشكال هندسى درآمد و بسيارى از برگزيدگان آنان ايرانى بودند » « 2 » ايرانيان در ابداع چند خط و اصلاح خطهاى متداول بسيار كوشيدند . به اشاره ابن النديم و ابن خلدون ، شخصيتى كه در اين راه تلاشهاى ارزنده‌اى از خود نشان دادند ، فرزندان ابو على محمّد مقله ( 272 - 328 ه . ) و برادرش ابو عبداللَّه حسن بن على ( 278 - 328 ه . ) و شاگردان و نوادگان آنان بودند . ابن‌مقله مبدع رسم الخط بديع است و پيشواى خطاطان به شمار مىرود . به دست او و برادرش خط كوفى به شكل معروف زمان ما درآمده است . « 3 » اين مرد بزرگ ايرانى مبدع و مبتكر زيباترين خط و بنيان گذار خوشنويسى در تمدّن اسلامى است . پدران او از اهل فارس و شيراز بوده‌اند و او از دانشمندان عصر و در علوم فقه و تفسير و قرائت ، ادبيات و شعر ، ترسّل و انشاء خط سرآمد بود . يك بار به زندان افتاد ، اما بعدها به وزارت رسيد . شاگردان و پيروان سبك ابن مقله خطوط به جاى مانده از او را تكميل كرده‌اند . « 4 » از عصر مأمون عباسى خطوط عربى ترقّى كرد و « قلم رياسى » « 5 » متداول گرديد تا ابن مقله كه خط نسخ را موزون و زيبا ساخت و آن را لايق ساخت تا قرآن به آن نوشته شود . خطوط