درس سيزدهم : نقش ايرانيان در هنر اسلامى
دين اسلام علاوه بر جنبههاى دينى ، اجتماعى و سياسى بر حوزههاى فرهنگى و هنرى نيز تأثيرى به سزا نهاد و با رنگ و صبغه الهى اسباب پيدايش هنر اسلامى را فراهم آورد . وقتى از هنر اسلامى بحث مىشود ، از يك سو تأثيرات دين اسلام بر آثار هنرى ديگر مناطق و يا اقتباساتى كه از آنها شده و در قالب اسلامى رشد و نمو يافته ، مطرح است و از سوى ديگر ابداعات و نوآوريهايى كه مختص تمدن اسلامى است ؛ مانند بناى مساجد ، بقاع متبرك ، منارهها و يا انواع هنرهايى كه براى تزئينات و زيباسازيها استفاده مىشد . ايرانيان جزء نخستين اقوام و مللى بودند كه سالها پيش از ظهور اسلام در عرصه هنر به پيشرفتهاى شگرفى نايل آمده بودند و با استفاده از همين سابقه تاريخى درخشان ، در ايجاد و توسعهء هنر اسلامى نيز بسيار خوش درخشيدند و آثار هنرى و فنى بسيارى را خلق نمودند . اين آثار از احساسات پاك و اخلاص ايرانيان برخاسته و نشان دهندهء عمق ارادت آنان به اسلام و فرهنگ اسلامى است . علّامهء مطهرى مىگويد : خدمات ذوقى ( هنرى ) ايرانيان بيش از خدمات ديگر مىتواند نشان دهندهء احساسات پاك و خالصانه به دين اسلام بوده باشد چون زور و زر هيچگاه نمىتواند شاهكار خلق كند و به طور كلّى شاهكار مولود عشق و ايمان است . شاهكارهاى صنعتى ايرانىها در دورهء اسلامى اعم از معمارى ، نقاشى ، خوشنويسى و تذهيبكارى ، خاتم كارى ، كاشى كارى و معرّق سازى و غيره بيشتر در زمينهء دينى بوده است « 1 » .