پاسداران اسلام در دوران غيبت كبرى (فارسى) — صفحة 93

« جواهرالكلام » است كه به گفتهء بعضى از بزرگان ، تأليف اين كتاب از عجايب زمان صاحب جواهر است و بايد در تاريخ ثبت شود چرا كه با وجود مشكلات و كمبود امكانات ، چنين كتاب جامعى به حوزهء شيعه ارائه شده و اين كار ممكن نيست مگر با امدادهاى غيبى الهى . « 1 » كتاب فقهى جواهر داراى خصوصياتى است كه موجب برترى آن بر ساير جوامع فقهى گرديده است ؛ بطورى كه از زمان تأليف آن تاكنون ، پيوسته محور بحث و تدريس حوزه‌هاى علمى بوده و هيچ فقيهى از مراجعهء به آن بىنياز نخواهدبود . اين كتاب جميع ابواب فقه از « طهارت » تا « ديات » « 2 » را مورد بحث قرار داده و به همان نحو كه در جلدهاى اول ، بحثهاى عميق و علمى را شروع كرده ، در مجلدات آخر هم ، بحث را به همان گونه به پايان رسانده و هيچگونه آثارى از ملالت و خستگى نويسنده در آن ديده نمىشود . از ديگر خصوصيات اين كتاب جنبهء دائرةالمعارفى آن است ؛ زيرا نظريات و اقوال عمدهء فقهاى عاليقدر شيعه را آورده و اصول و فروع فقهى را در سطح گسترده مورد بحث قرار داده است . صاحب جواهر در راستاى هدايت و رهبرى دينى جامعه ، و غنى كردن حوزهء علميه رسالهء عمليّه « نجات العباد » و چند كتاب ديگر در زمينه‌هاى فقه و اصول فقه نوشت . « 3 » اين فقيه خدمتگزار به نقش تبليغات در پيشبرد مكتب اسلام واقف بود . به همين جهت عده‌اى از اهل‌علم را براى زعامت دينى مردم به شهرها و مراكز مهم فرستاد و در جهت تأمين آب آشاميدنى اهالى نجف از رودخانهء فرات ، اقدام به حفر كانال كرد و در اين راه تلاش و كوشش فراوانى نمود . « 4 » او همچنين مأذنه‌اى براى « مسجد كوفه » بنا نهاد و روضهء مقدسهء حضرت مسلم بن