محمد تحت سرپرستى پدرش كه از فقهاى بزرگ شيعه و پيشواى شيعيان قم ، در زمان خود بود « 1 » رشد كرد . او در شهر قم به تحصيل علم پرداخت و پس از مدتى ، راهى « رى » گرديد . و در آنجا اقامت گزيد . « 2 » صدوق در سال 352 ه - ق به زيارت مرقد مطهر حضرت رضا عليه السلام مشرف شد و مدتى را در شهر نيشابور ماند و از محضر مشايخ فقه و حديث اين شهر بهره‌هايى برد و در همان سال راهى بغداد گرديد و در آنجا به نشر حديث پرداخت . او مجدداً در سال 367 - 368 ه - ق جهت زيارت « ثامن الائمة على بن موسى الرضا عليه السلام » به خراسان آمد و بر اثر كثرت علم و دانش مورد توجه شيعيان آن ديار قرار گرفت . « 3 » و سرانجام در سال 381 ه - ق پس از عمرى تلاش در راه اسلام ، در « رى » دار دنيا را وداع گفت . « 4 »

شيخ صدوق عالمى جليل القدر ، و از نظر اخلاقى فردى خوش برخورد ، با ورع و پر كار بود ، علما و بزرگان شيعه به وثاقتش اذعان داشته و او را « صدوق » به معنى راستگو و درستكار ، ناميده‌اند . « 5 » بديهى است شخصيتى كه به دعاى حجت خدا متولد گردد و امام عصر ( ع ) او را مولودى پرخير و بركت معرفى كند از جهت اخلاقى چگونه انسانى خواهد بود . مقام و مرتبهء علمى شيخ صدوق در ميان علماى شيعه ، مطلبى بسيار واضح و روشن است چرا كه بزرگان مذهب او را « رِئيسُ الْمُحَدِّثين » و پيشواى حافظان حديث ، معرفى كرده‌اند . « 6 » « شيخ طوسى » رضوان الله عليه دربارهء او گفته است :