باشد ، خداوند آن روز را آن قدر دراز خواهد كرد تا حضرت حجّت ( عج ) ظهور كند . « 1 » آنچه در اينجا مطرح است زمان پايان غيبت آن حضرت است . براى روشن شدن اين مسأله چند نكته را يادآور مىشويم . الف - وقت ظهور : روايات زيادى تصريح دارد كه وقت ظهور حضرت مهدى ( عج ) از اسرار الهى است و تنها خداوند از آن آگاهى دارد و هر كس براى آن ، وقت تعيين كند ، دروغگو است . امام صادق عليه السلام در اين باره مىفرمايد : كسى كه براى ( ظهور ) مهدى ما وقت تعيين كند ، خود را در علم خدا شريك پنداشته و ( به دروغ ) ادعا كرده كه بر اسرار الهى واقف است . « 2 » ب - نشانههاى ظهور : در روايات ، براى ظهور حضرت مهدى ( عج ) نشانههايى ذكر شده است ، مانند صيحه در ماه رمضان ، خروج سفيانى ، خروج خراسانى ، كشته شدن نفس زكيّه ، فرو رفتن زمين در بيداء « 3 » و . . . . نشانهها بطور كلّى به چند بخش تقسيم مىشوند : بعضى از آنها نشانههاى دور به حساب مىآيند كه بسيارى از آنها تحقق پيدا كرده است ، و برخى ديگر ، نزديك به دوران ظهور هستند . در تقسيمبندى ديگر ، بعضى نشانهها حتمى دانسته شده و بعضى ديگر غير حتمى . با توجه به اين تقسيمها نمىتوان از نشانههاى ظهور ، پى به زمان دقيق آن برد ؛ زيرا هيچ ملازمهاى بين تحقق يكى از نشانهها - حتى نشانههاى حتمى - و ظهور در فاصله زمانى مشخص ، وجود ندارد . ج - سال ظهور : از روايات چنين برداشت مىشود كه سال ظهور ، فرد خواهد بود . امام صادق عليه السلام فرمود : قائم ( عج ) ظهور نخواهد كرد مگر در سالهاى فرد ، سال اول ، سوّم ، پنجم ، هفتم و نهم . « 4 » د - روز ظهور : روز ظهور - طبق روايات - روز عاشورا است . از امام صادق عليه السلام نقل
تاريخ زندگى ائمه (ع) (فارسى) — صفحة 325
مساهمون: على رفيعى
ص٣٢٥
هامش
( 1 ) - ر . ك . كنزالعمال ، ج 14 ، صص 261 - 267 .
( 2 ) - بحارالانوار ، ج 53 ، ص 3 .
( 3 ) - غيبت ، نعمانى ، ص 289 . براى آگاهى بيشتر از نشانهها رجوع كنيد به ارشاد ، ص 357 ؛ اعيان الشيعه ، ج 2 ، ص 71 .
( 4 ) - ارشاد ، ص 361 ؛ منتخبالاثر ، ص 464 .