« امَّا الْحَوادِثُ الْواقِعَةُ فَارْجِعُوا فيها الى رُواةِ حَديثِنا فَانَّهُمْ حُجَّتى عَلَيْكُمْ وَ انَا حُجَّةُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ . » « 1 » اما درباره حوادث و پيشامدهاى جارى ، به راويان حديث ما رجوع كنيد . زيرا آنان حجّت من بر شما هستند و من حجت خدا بر ايشان هستم . امام در اين توقيع شريف ، راويان حديث را كه مصداق آن فقها و مجتهدان هستند ، بهعنوان حجت خود بر مردم معرفى كرد و بدين سان اركان و جايگاه فقاهت و مرجعيّت را در دوران غيبت كبرى استوار ساخت و ولايت و سرپرستى آنان را با ولايت خود گره زد . پيش از آن نيز امام عسكرى عليه السلام به نقل از امام صادق عليه السلام براى فقهايى كه عنوان نيابت حضرت مهدى ( عج ) را دارند و مردم مىبايد بدانان رجوع كنند ، معيارهايى بيان كرده است : آن كس از فقيهان كه از نفسش مراقبت و از دينش محافظت كند ، و مخالف هوا و هوس ، و مطيع مولايش باشد ، بر مردم لازم است كه از وى پيروى كنند . « 2 » اما چگونگى ارتباط : نايبان عام ، افتخار شرفيابى به حضور امام را بدان صورت كه نايبان خاص داشتند ، ندارند . آنچه كه آنان را با مولايشان مرتبط مىسازد ، همان رابطه و پيوند معنوى و ولايى است كه در مواردى چهبسا به شرفيابى نيز منتهى مىشود .
تاريخ زندگى ائمه (ع) (فارسى) — صفحة 323
مساهمون: على رفيعى
ص٣٢٣
فترت غيبت كبرى از دشوارترين و درازترين فترتهايى است كه تاكنون امتى در ارتباط با فقدان و غيبت پيشواى دينى خود ديده است .
رسول گرامى اسلام و جانشينان آن حضرت ، از پيش ، اين دشوارى و وضعيّت استثنايى را در پيش روى امت خود ديده و براى مصونيت آنان از لغزشها و پيامدهاى منفى آن ، سفارشهايى به پيروان خود كردهاند كه يكى از آنها موضوع انتظار فرج است .
انتظار فرج - بهعنوان يكى از تكاليف مهم شيعيان در دوران غيبت - در مفهوم اسلامى
هامش
( 1 ) - كمال الدين و تمام النعمة ، ج 2 ، ص 484 .
( 2 ) - امَّا مَنْ كانَ مِنَ الْفُقَهاءِ صائِناً لِنَفْسِهِ ، حافِظاً لِدينِهِ ، مُخالِفاً عَلى هَواهُ ، مُطيعاً لِامْرِ مَوْلاهُ فَلِلْعَوامِ انْ يُقَلِّدُوهُ . ( وسائل الشيعه ، ج 18 ، ص 95 ) .