تاريخ زندگانى امام هادى (ع) (فارسى) — صفحة 129

در پاسخ من گفت : به خدا قسم ، موافقت نكردن من با اين ازدواج نه بخاطر آن است كه كسى را شريفتر و شناخته‌تر از محمّد بن صالح سراغ دارم ؛ بلكه بدان خاطر است كه از متوكّل و فرزندان او بر جان و مالم بيم دارم . « 1 » در چنين جوّ فشار و خفقانى ، علويان ناچار بودند به صورت مجهول الهويّه و ناشناخته در ميان مردم زندگى كنند و آنان كه شناخته شده بودند سر به بيابانها گذاشته متوارى گردند . از آن جمله مىتوان از « احمد بن عيسى بن زيد بن على بن حسين » و « عبداللَّه بن موسى » نام برد كه هر دو نفر ، مردانى فاضل و عالم و از بزرگان و مفاخر خاندانشان بودند كه از بيم جور عباسيان ، به صورت مخفى و ناشناخته در شهرها و روستاها زندگى مىكردند و در حال خفا از دنيا رفتند . « 2 » خلاصه حكومت ، براى خلفاى اموى و عبّاسى « اصل » بود ؛ از اين رو آنان با هر كس و هر چه كه اين اصل را به خطر اندازد مبارزه مىكردند . علت موضعگيرى آنان عليه امامان عليه السلام در طول تاريخ حفظ همين اصل بوده است . زمامداران معاصر امام هادى عليه السلام با آنچه دچار ضعف و مشكلات داخلى بودند ، از علويان و حركتهاى آنان غافل نبودند . در اين ميان متوكّل از همهء آنان كينه‌توزتر و جنايتكارتر بود . وى كينهء سختى از علويان بر دل داشت و آنها را بدون گناه متّهم مىكرد ، فشار و سختگيرى وى نسبت به علويان به حدّى بود كه آنان ناچار متوارى و پنهان شدند . علت اين سختگيريهاى خليفه عليه علويان ، علاوه بر ابعاد اعتقادى و نفسانى وى ، گرايش او به « اهل حديث » بود كه به عنوان يك فرقه عثمانى مذهب ، موضع تندى عليه اميرمؤمنان عليه السلام و دودمان آن حضرت داشتند . و ديگر ، جذب افراد به دستگاه خلافت كه به دشمنى اهل‌بيت عليه السلام معروف بودند و نه تنها خود مخالف سرسخت علويان بودند كه