4 - آگاهى از غيب
از جمله محورهاى مهم علم حضرت رضا ( ع ) آگاهى آن حضرت از « غيب » است . منظور از علم غيب ، آگاهى از چيزى است كه هيچ گونه ابزار و اسباب مادى - مانند حسّ و تجربه - و عقلى - مانند براهين علمى و محاسبات رياضى - براى اطلاع از آن در اختيار شخص نباشد . علم غيب بر دو گونه است : علم به حقايق تحقق يافته در گذشته يا حال كه شخص ، هيچ راه و وسيلهاى براى كشف حقيقت و دستيابى به آن در اختيار ندارد ، و علم به امور و حقايقى كه در آينده تحقق پيدا خواهند كرد . امام رضا ( ع ) به اذن خداوند به هر دو بخش از غيب آگاه بود . به نمونههاى ذيل توجه فرماييد . خالد بن نجيح مىگويد : به امام رضا ( ع ) عرض كردم : ياران ما از كوفه آمده و يادآور شدهاند « مفضّل » سخت بيمار است ، براى سلامتى او دعا كن ! حضرت فرمود : او راحت شد ، و اين سخن امام ( ع ) سه روز پساز درگذشت مفضّلبود . « 1 » حسن بن على وشّاء مىگويد : سرورم حضرت رضا ( ع ) در مرو مرا خواست و فرمود : على بن ابى حمزه بطاينى امروز درگذشت و هم اكنون در قبرش نهاده شد . دو فرشته الهى در قبر بر او داخل شدند و از خدا و پيامبر و امامانش از او پرسيدند . او همه را درست جواب داد ولى به نام من كه رسيد دچار لكنت زبان شد . وقتى براى بار دوم پرسيدند ، سكوت اختيار كرد . فرشتگان به او گفتند : آيا موسى بن جعفر ( ع ) تو را دستور به سكوت داده است ؟ ! سپس او را با تازيانهاى از آتش زدند كه قبرش تا روز قيامت پر از آتش گشت . حسن بن على وشّا مىگويد : من از نزد امام خارج شدم و آن روز را ثبت كردم ؛ چند روزى نگذشت كه نامههاى كوفيان رسيد و در آنها نوشته شده بود كه على بن حمزه در آن روز درگذشت و در همان ساعتى كه امام فرموده بود در قبر نهاده شده بود . « 2 »