وجود او دستورالعمل و رهنمود جامعى بدهد .
امام ( ع ) در پاسخ به درخواست او نامهء مفصلى نوشت و ضمن آن دستورات طبى و بهداشتى جامعى ارائه داد و براى خليفه فرستاد .
مأمون به قدرى تحت تأثير اين نامه قرار گرفت و شيفتهء آن شد كه دستور داد آن را با آب طلا بنويسند و در خزانهء سلطنتى در جاى امن و محفوظى نگهدارى كنند . از آن به بعد اين نامه به « رساله ذهبيّه » ( نامهء طلايى ) معروف شد .
امام ( ع ) در اين دستورالعمل طبّى و بهداشتى ، نخست قانون كلى مربوط به بيماريها و درمان آنها را اين چنين بيان مىكند :
خداوند هيچ بدنى را به بيمارى بدون علاج مبتلا نمىكند ؛ بنابراين براى هر بيمارى و دردى ، درمان و علاجى وجود دارد .
سپس به تشريح ساختمان بدن انسان و نقش هر يك از اعضاى مختلف آن مىپردازد كه دليلى روشن بر آگاهى و احاطهء جامع آن حضرت به « فيزيولوژى » يا شناخت عملكرد طبيعى اندامهاى بدن است .
امام ( ع ) در مرحله بعد ، حساسيّت و اهميّت بعضى از اعضا و منشأ پيدايش احساس غم و شادى و انعكاس آن در بدن آدمى را تشريح مىكند و با مقايسهء بدن انسان با يك مزرعه ، راههاى مناسب تغذيه را براى دستيابى به بهداشت بهتر ، ارائه مىدهد .
پس از آن ، فصول سال را طبق تقويم رسمى ايرانيان در آن زمان ، ماه به ماه تشريح ، و تغييرات جوّى آب و هوا و تأثير آن بر بدن انسان را بيان مىكند و در نهايت توصيه مىنمايد كه متناسب با فصول مختلف ، از چه نوع غذايى استفاده ، و از چه نوع آن اجتناب شود ، و اين بخش از دستورالعمل - در آن شرايط زمانى كه وسائل و تجهيزات هواشناسى وجود نداشت - بيانگر تبحّر بسيار زياد حضرت رضا ( ع ) در دانش هواشناسى است . « 1 »
هامش
( 1 ) - بر گرفته و تلخيص از مجموعهء آثار دومين كنگره جهانى حضرت رضا ( ع ) ، ج 1 ، ص 370 - 373 ، مقاله آقاى احمد شريف . براى آگاهى از متن رساله ذهبيّه به مجموعة الآثار ، اولين كنگره جهانى حضرت رضا ( ع ) ، ص 389 - 426 رجوع كنيد .