7 - تشويق انقلابيون به ادامه مبارزه عليه فساد و ستمگرى
امام رضا ( ع ) پس از عهدهدارى پست ولايتعهدى نه تنها سرجنبانان تشيّع و عناصر انقلابى - از علويان و غير علويان - را به سكوت و سازش فرانخواند ، بلكه با رفتار و گفتارش موجب دلگرمى آنان به مبارزه عليه ظلم و ستم مىشد . يادآورى آن حضرت از عمويش زيد ؛ بزرگ انقلابى خاندان علوى و تجليل از مبارزات حق طلبانهء او و دفاع از وى در برابر مأمون ، گواهى روشن بر اين موضع امام رضا ( ع ) است . در منابع تاريخى و حديثى آمده است : زمانى كه زيد بن موسى بن جعفر - كه در بصره قيام كرده بود و خانههاى بنى عباس را آتش مىزد - نزد مأمون برده شد ، خليفه به احترام امام رضا ( ع ) او را مورد عفو قرار داد و خطاب به امام ( ع ) گفت : اگر برادرت زيد عليه ما خروج كرد و آن كارها را انجام داد ، زيد بن على ( بن حسين ) نيز پيش از او دست به چنين كارهايى زده و كشته شد و اگر به خاطر شما نبود من نيز او را مىكشتم . امام ( ع ) ( از مقايسهء مأمون ميان دو زيد سخت ناراحت شد و ) فرمود : زيد ، برادر مرا با زيد بن على مقايسه نكن ، چه آن كه او از دانشمندان آل محمّد بود كه براى خدا خشم گرفت و با دشمنان حق مبارزه كرد تا در اين راه كشته شد . . . . زيد - سوگند به خدا از مصاديق اين آيه شريفه بود : « وَ جاهِدُوا فِى اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ هُوَ اجْتَبيكُمْ » « 1 » و در راه خدا جهاد كنيد و حقّ جهادش را ادا نماييد . او شما را برگزيد . « 2 » در پرتو اين موضع امام ( ع ) و حمايت آن حضرت از انقلابيون ، شورشگرانى كه بيشترين دورانهاى عمر خود را در كوههاى صعب العبور ونقاط دور دست و با سختى و دشوارى مىگذراندند به صحنهء مبارزه روى آورده و حتى مورد احترام و تجليل كارگزاران حكومت در شهرهاى مختلف قرار گرفتند . هر پرخاشگر و تندزبانى چون دعبل كه هرگز به دستگاه خلافت عباسى روى خوش نشان نداده و به خاطر تندى و تيززبانىاش عليه ستمگران همواره مورد تعقيب آنان بوده و ساليان دراز دار خود را بر