هشتاد سال بر منبرهاى كفر مورد لعن قرار گرفتيم و فضائل ما كتمان شد و اموال زيادى در راه تكذيب ما هزينه گشت . در حالى كه خداوند جز اين نمىخواهد كه نام ما بلند و فضائلمان آشكار گردد . . . . « 1 » مناظرات فراوان امام ( ع ) با دانشمندان و صاحبنظران ملل مختلف درمحضر مأمون « 2 » ، نامهء موسوم به « جوامع الشريعه » كه به درخواست مأمون نوشته و در آن رؤس مطالب اعتقادى و عملى اسلام را خاطر نشان ساخته است « 3 » ، حديث معروف مربوط به فضائل و صفات امام ( ع ) كه در مرو در پاسخ « عبدالعزيز بن مسلم » ، يكى از ياران خود بيان كرده است « 4 » ، قصائد و اشعار فراوانى كه به مناسبت ولايتعهدى در مدح آن حضرت سروده شده و در آنها فضائل اهل بيت ( ع ) و اوصاف و ويژگيهاى امامت از ديدگاه شيعه گنجانده شده است و كرسيهاى خطابهاى كه در تمامى نقاط و بلاد اسلامى نصب شد و در آنها سخنرانان و خطيبان جمعه پيش از اقامهء نماز جمعه به معرفى آن حضرت و بيان اوصاف و فضائلش مىپرداختند و . . . نمايانگر موفقيت و پيروزى حضرت رضا ( ع ) در اين سنگر مبارزه است . در پرتو اين حركت مدبّرانه و حساب شده امام ( ع ) اهل بيت پيامبر ( ص ) كه - به تعبير امام رضا ( ع ) - هشتاد سال بطور علنى بر منبرها دشنام داده مىشدند و كسى جرأت بر زبان آوردن فضائل آنان را نداشت ، همه جا به عظمت و نيكى ياد شدند و فضائلشان بر زبانها جارى شد . دوستانشان از اين موقعيت ، روحيّه و قوت قلب گرفتند ؛ بىخبرها و بىتفاوتها با آنان آشنا شده به آنان گرايش يافتند و دشمنان قسم خوردهشان احساس ناتوانى و شكست كردند . حتّى سرسختترين دشمنان آن حضرت ؛ يعنى خود مأمون نيز پس از اندك زمانى دريافت كه نه تنها در اين بازى چيزى به دست نياورده كه چيزهاى زيادى را نيز از دست داده است و اگر دير بجنبد اساس حكومتش بر باد خواهد رفت .
تاريخ زندگانى امام رضا (ع) (فارسى) — صفحة 199
مساهمون: على رفيعى
ص١٩٩
هامش
( 1 ) - عيون اخبار الرّضا ( ع ) ، ج 2 ، ص 175 .
( 2 ) - براى آگاهى از تفصيل اين مناظرهها به مسند الامام الرضا ( ع ) ، ج 2 ، ص 72 - 136 رجوع كنيد .
( 3 ) - متن نامهء امام ( ع ) در تحف العقول ، ص 306 - 311 آمده است .
( 4 ) - براى آگاهى از متن حديث به اصول كافى ، ج 1 ، باب نادر جامع فى فضل الامام و صفاته ، ص 154 - 158 ، حديث 1 وتحف العقول ، ص 322 - 325 رجوع كنيد .