دوران حكومت اميرمؤمنان عليه السلام يكى از مهم‌ترين دوران‌هاى زندگى آن حضرت و بلكه تاريخ اسلام بود . على عليه السلام در اين دوران فرصت يافت كه اجتماعى نوين بر پايهء اسلام راستين بنا نهد و مردم را در سايهء نظام عادلانهء اسلام ، رهبرى كند ، ولى اين ، رهبرى كار آسانى نبود ، چرا كه با گذشت 25 سال از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و بر اثر تغيير و تحول‌هايى كه در نظام سياسى جامعه به وجود آمده بود ، تربيت‌هاى 23 سالهء آن حضرت ، رنگ باخته و جامعهء اسلامى به قدرى دگرگون شده بود كه وضعيت مردم در بسيارى از جهات ، همانند وضعيت زمان جاهليت بود . « 1 » على عليه السلام مىخواست در چنين جامعه‌اى دوباره حكومت حقّ برپا كند و سنت‌هاى رسول‌اللَّه صلى الله عليه و آله و سلم را كه بسيارى از آنها به دست فراموشى سپرده شده بود ، زنده نمايد . اين كار ، مشكلاتى در پى داشت كه در زير به بعضى از آنها اشاره خواهيم كرد .