فصل ششم : چگونگى پيدايش و شكلگيرى خوارج
معرّفى اجمالى خوارج
خوارج جمع خارجة از واژهء « خُروج » به معنى تجاوز و بيرون رفتن از چيزى است . « 1 » و در اصطلاح به جمعيتى گفته مىشود كه پس از ماجراى حكميت در جنگ صفين از فرمان على عليه السلام سرپيچى كردند . « 2 » و چون شورش خود را بر يك عقيدهء مذهبى استوار ساخته بودند ، پيروانى پيدا كردند و اين اسم به آنها اختصاص يافت . خوارج داراى صفات گوناگونى بودند و اين صفات تركيبى از زشتى و زيبايى در آنان به وجود آورده بود ، از سويى مردمى مبارز و فداكار بودند و در راه عقيدهء خويش سرسختانه مىكوشيدند و از سوى ديگر انسانهايى نادان و سبكسر بودند و براثر همين جهل و نادانى حقايق را نمىفهميدند و بد تفسير مىكردند . آنان افرادى به ظاهر مؤمن و مقدس بودند ، اما بر اثر نداشتن بصيرت دينى و كوتاهى فكر ، آيات قرآن را غلط معنى مىكردند و برداشتهاى نادرستى از آن داشتند .