1 - إنجيل متّى ( متّى حواري است ، كه در انجيلش پيرامون سيره ومواعظ مسيح ( ع ) با اشاره به پيشگويىهاى عهد عتيق ، سخن مىگويد ) . 2 - إنجيل مرقُس ( حواري حواري ، كه انجيلش قديمىترين وكوتاهترين كتاب سيره ومواعظ حضرت عيسى است ) . وجه اين كه إنجيل مرقس قديمىترين إنجيل است بدين جهت است كه مرقس اين إنجيل را به امر أستاذ خود « پطرس حواري » نوشته است ، يعنى پطرس خاطرات خوداز عيسى ( ع ) را گفته وأو به رشته تحرير در آورده است . « 1 » 3 - إنجيل لوقا ( حواري حواري كه انجيلش دربارهء سيره ومواعظ حضرت مسيح همراه با پرداختن به جزئيات آن است ) . 4 - إنجيل يوحنّا ( حواري است كه انجيلش متأخّرترين كتاب سيره ومواعظ حضرت مسيح است ؛ با اين ويژگى كه حضرت عيسى مسيح ( ع ) را فوق بشر ، معرّفى مىكند ! ) « 2 » بخش دوم : زندگى نامه وسخنان مبلّغان صدر مسيحيّت اين بخش فقط يك كتاب به نام « اعمال رسولان » دارد كه به قلم لوقا ، مؤلف سومين إنجيل مىباشد ودر شرح حال رسولان ومبلغان صدر مسيحيّت بويژه پولس است . مسيحيان معمولًا حواريّون را « شاگردان » مىنامند . همچنين به آنها وبه همه مبلّغان مسيحيت در قرن اوّل ميلادي ، عنوان « رسول » مىدهند « 3 » . به طورى كه از أناجيل به دست مىآيد بلند مرتبهترين رسول « شمعون بن يونا » است ، كه حضرت عيسى ( ع ) به أو لقب « صخره » داده وفرمود : « بر اين صخره ، كليساى خود را بنا مىكنم . » « 4 » واژهء يوناني « كليسا » ، كه به معنى مجمع ومكان عبادت مىباشد ، علاوة بر آن ، بر جامعه مسيحيّت نيز
اديان الهى و فرق اسلامى (فارسى) — صفحة 89
مساهمون: عليرضا على نورى
ص٨٩
هامش
( 1 ) - اسلام وعقايد وآراء بشرى ، يحيى نوري ، ص 448 ( پاورقى ) ؛ كلام مسيحي ، ص 44 - 45 .
( 2 ) - يادآورى يك نكته لازم است وآن اين كه بر خلاف تورات كنونى كه علاوة بر سيره وسخنان حضرت موسى ( ع ) ، عباراتى از وحى بر آن حضرت را نيز در بردارد ، امّا أناجيل ، سخنى را به عنوان وحى به عيسى نسبت نمىدهند ، بلكه چنان كه اشاره خواهيم كرد مسيحيان مىگويند : مطالب أناجيل بر نويسندگان آنها به عنوان رسولان ، الهام وو وحى شده است !
( 3 ) - چنان كه در قرآن كريم نيز عنوان « رسل عيسى » به شاگردان آن حضرت داده شده است ؛ ر . ك . يس ، آيهء 13 وهمچنين در زبان حبشي واژهء « حواري » به معناى رسول است .
( 4 ) - متن كامل آن چنين است : « تويى پطرس ! وبر اين صخره ، كليساى خود را بنا مىكنم ، وأبواب جهنّم بر آن ، استيلا نخواهد يافت ، وكليدهاى ملكوت آسمان را به تو مىسپارم ، وآنچه بر زمين ببندى در آسمان ، بسته گردد ، وآنچه در زمين گشايى در آسمان ، گشاده شود ؛ إنجيل متّى ، باب شانزدهم ، جملههاى 18 - 19 .