فصل چهارم : أهل حديث ، سير تاريخي وتحولات آن
دو دستگى مسلمانان دربارهء جانشين پيامبر خدا صلى الله عليه وآله ودورى از أهل بيت سبب شد تا فرقههاى كلامي وفقهى گوناگونى نيز در ميان أهل سنت پديد آيد كه با گذشت زمان بر تعدادشان افزوده شد . بهعنوان نمونه مىتوان از « أهل حديث » نام برد كه برخلاف بسيارى از فرقههايى كه با گذشت زمان منقرض شده واز بين رفتند ، روش كلامي وفقهى آنان همچنان به عنوان يك تفكر ، بر بخش عظيمى از جهان أهل سنت حاكم است ومدافعان سرسختى در برخى از كشورهاى اسلامى همچون عربستان دارد .
أهل حديث كيانند ؟
در معرفى أهل حديث مىتوان گفت آنان كساني هستند كه در أصول وفروع دين به ظواهر آيات وأحاديث پيامبر صلى الله عليه وآله عمل مىكنند واز بهكارگيرى عقل وتحليلهاى عقلانى در زمينهء مسائل اعتقادي ومعارف ديني به شدت پرهيز مىكنند . أصل ومعيار براي آنان سنت پيامبر است أعم از اين كه موافق عقل باشد يا مخالف . « 1 » سنت از ديدگاه أهل حديث سنت ، در اصطلاح عبارت است از : گفتار كردار وتقرير معصوم عليه السلام . تقرير يعنى اگر در مقابل معصوم عملي انجام شد وأو سكوت نمود ومانعى در بيان حكم شرعي وجود نداشت ، سكوت أو تأييد وامضاى آن عمل است واين تعريف ، براي سنت واقعي است . ولى عموم اهلسنت واز جمله اهلحديث ، بهدليل دورى از مكتب اهلبيت پيامبر ( ص )
هامش
( 1 ) - ر . ك : أصول الحديث واحكامه في علم الدراية ، جعفر سبحانى ، ص 193 ، چاپ دوم .